३५४ सिद्धान्ततवविवेके छायाधिकारः । ३१९ तुल्यतामुपगताः सततं ते ये च भानयनमुक्तवदत्र । तुल्यभेऽथ मुग्मजतत्त उजस्यभेद इहास्ति विभिन्नम् ॥ ५९ ॥ इङश्योः संख्या प्रसिद्ध येन मानतः । नैव तेनापशङ्गश्च संख्या तत्र कथं तयोः ॥ ५६ ॥ वियोग योगौ युक्कौ स्तस्तज्जं यत्र तत्र स कथम् । सिदान्ततवं वदतां नराणां स्प१क्षतः ॥ ५७ ॥ अतस्तीयपक्षोक्तं सार्वभौमोदितं च यत् । कुच्छन्नर्कयुतेस्तन्न सूक्ष्मं सक्षेत्ररीतितः ॥ ५८ ॥ अत्यल्पनरभेदेऽपि छायाभेदो न लक्ष्यते । पृष्ठभस्थमतः सूक्ष्मं स्वायतो भास्करोदितम् ॥ ५९ ॥ अनभ्यगस्था स्फुटपित्थं युक्तः सतां सङ्गणितप्रपञ्चः । कुष्ठतो भानयनं सुखात् सन्नडस्थहवखेचरदर्शनार्थम् ६०॥ अथैः साकं विरोधेन विश्वपृष्ठोध्र्वदेशतः । भाऽऽनीता सार्वभौमं तविचारं शृणु चादरात् ॥ ६१॥ वस्तुतः स्वेष्टशङ्कोस्तु मूलं स्वक्षितिपृष्ठगम् । तन्ते तत्र तत्रास्ति यत्र चास्ति हि तनरः ॥ ६२ ॥ तपृष्ठान् स नरो नैव कुकेन्द्राभिमुखो भवेत् ।। कुष्ठमेव तत्पक्षे क्षायागं च तदग्रतः ॥ ६३ ॥ बिम्बपृष्ठोड़ीदेशं तु स्पृष्ट्वा स्वं च यद्भतम् । तस्थुष्टतमदेश। षः करोऽर्कस्य विद्यते ।। ६४ ॥ छायास्त्रपसिव्यर्थ स एवात्रोपयुज्यते । नान्यः स चोर्धदेशस्तु वास्तवमथ तम्पते ॥ ६५ ॥ नायं किं तु स्वकक्षास्यप्रदेशो विम्वनेमिः । पृष्ठवस्त्रतश्चायं न हि सिध्यति सुक्ष्मतः ॥ ६६ ॥ यतः कुपृष्ठभ गृद्यविम्बगलस्य मध्यगम् । गर्भटसूत्रकं तत् स्यादथैवं तस्य साधनम् ॥ १७ ॥ दृशीङटुग्ध पयोर्वर्गयुतिमूलं भवेदिद गर्भटमूत्रकं तत् स्यात् तत्रैव विशोधयेत् ।। ६८ ॥ अर्कविम्वीयगोलस्य व्यासार्थकळिकाकृतिम् । तन्मूलं पृष्ठदृक्सूत्रं कुपृष्ठाद्विम्बपृष्ठगम् ॥ ६९ ॥ तन्पितं तन्यते नैव यच्च तत्पक्षतोऽस्ति तत् । कक्षास्थान। कथं चिन्न स्वीयभूपृष्ठगं भवेत् ॥ ७० ॥ सुम्पार्थं प्रवृत्तानामुचितं तव कथं भवेत् । अतस्तयोर्वदेशस्थकिरणयोगतस्विह ॥ ७९ ॥ तच्छायानयनं दुष्टं दृष्टरश्मिबहिर्गतम् । किं च बिम्बोर्डदेशस्तु खमध्येऽस्ति यदा तदा ॥७२॥ अभावस्तन्मते भायाः कदचिन्मध्यतः स च । प्रापश्चात् स भवेदिस्थं नैवमानयनं कचिव ७३ ॥ शूदले नतभागधेट्सिम्याउँल्पा रवेस्तदा । तत्र बिम्बोर्डदेशस्तु द्विवारं हि खमध्यगः ॥ ७४ ॥ दिनार्थेऽर्कनताभावे विम्बलपनतेऽपि वा । मध्यादुभयतो यस्माद्विवर्धनतसंम्भवः ७५ ॥ खमध्ये विम्बकेन्द्रं चेच्छाया नैवास्ति नुः सदा । १ीया संभवो भायाः कथं तद्रमसाधनम् ॥ ७३ ॥ या च तीतितः छ।या सा च किंदिग्भा स्मृता । शकग्रान् सर्वविधोर्वदेशानां च समवतः ॥ ७७ ।। परस्परविरोधेन तदेकानिभयात् किल । अभाव एव तनयाः स्वीकार्यस्तत्र धीमता। ॥ ७८ ॥
