सिद्धान्ततवविवेके । मानाध्यायः । १७ हृष्याद्यकालं युगपच्च पूर्व मेकत्र चेत्यं न विधेर्दिनादे(१) ॥ ८६ ॥ (२)यश्चाग्रिमारम्भ इहन्त एव पूर्वस्य सोऽस्माद्विधिदृष्टिजादिः। ज्ञेयस्त इन्तोऽपि तथाऽन्तसंज्ञो ऽप्यादिश्च तेऽस्मिन् समये ह्यसंख्याः ॥ ८७ ॥ कः (३)स्खण्डकालात्मक एव भूस्थतङ्गतस्थं दिनममनन्ति । तस्यथ तद्रात्रिमितं तथा त-(४) ल्लयदिति बृ(५)ध्र्वमपि स्वदृष्टिः ॥ ८८॥ स्यादेः कदिनस्यान्तस्तावद् मिजन स्थितिः । तिथ्यादिव्यवहारोऽपि तद्वतोऽन्यत्र न भुवि ॥ ८९ ॥ ग्रह द्युतस्थुष्टिस्तु लङ्कार्ध रात्रे यथाऽऽस्ति देवर्षिबङ्गमोक्तया । ततः सृष्टिकालन्तरे कस्य (१) वनं कथंचिन्न लङ्करोदयेऽर्केऽर्कवारे ॥ ६० ॥ अहो विष्णुधर्मोत्तरं चापि सम्स्य ङ न बुङ खमूलं म(२हन्यकारैः । यतस्तत्र दृष्टिस्तु लङ्कार्धरात्रे निरुक्त कथं तन्मते तत् कवकम् ॥ ४१ ॥ विशेषशरण । तथा च तद्वाक्यम् । ॐ तत्र सूर्याच्च पातैः सममेव लक्षrधो दक्षिणोत्तररेखायां नान्ते सर्व एव कल्पादावलीदिने मन मेघ सन्धिगा भवन्ति कल्पा वसाने च”-इति । (१) ग्रह सृष्ट्यादेः पूर्वं सृष्टिवर्षान्तरे बलदिनप्रवृत्तेरिति । (२ ) इहास्मिन् जगति यः समयोऽग्रिमस्यानन्तरसंपद्यमानस्यारर्भ आदे स एव पूर्वस्य तत्पूर्वजायमानस्यान्तोऽवसानसमयो भवतीति यस्मादस्मात् कारणात् । विधिसृष्टिजादि नैऋऋतप्राणिसृष्टचादिसमयस्तद- •तो ऽपि श्रेयः । तया तद्वत् अन्त्यसंकोऽपि आदि । अन्य आदि राई थान्त इत्येवम् । तेऽस्मिन् समये महाकालप्रवाहे ऽसंख्या अनन्ता इति न बलादनदिउँइसृष्ट्यादिस्तथा तदन्तो ऽप्यखिलद्वचरकस्थानप्रापकथेय- स्याभिनय । (३) को ब्रह्म महाकालावयवैकदेशे व्याप्य इति । (३ ) भयप्राणिलयादिति । (५) द्योर्दिनात् "मामौब्र्येद्युर्दिने व” इति ‘हेमचोते : । विशेषशरणः। ब्रह्मदिनान्तादिति यावत् । ऊर्थं परतो रात्रावपीति । सस्याहमनः सृष्टि पृहादीनां संचालनकर्तृत्वम् । कल्पोक्तभगणपूर्तेरन्यथानुपपत्तेः । अतो दिनान्ते रव्यादीनुपसंदय विधिरिति शेते ॐ भास्कराचार्य करने परास्तम् । है । (१) कस्य ब्रह्मणः । (२) बृहद्ग्रन्थकारैरिति सुप्रयोगः । २॥
