३१८ सिद्धान्ततवविवेके बिम्बाधिकारः । ३१९ स्वल्पावशिष्टं रविबिम्बमिन्दु योगेऽवशिष्टं च महज्ज्ञभृघोः। स्वल्पावशेषान्नयनाभिघातो ऽल्पको महान् स्यान्महतोऽत्र नूनम् ॥ १७॥ तेनेन्दुयोगे तरणेः पिधानं संदृश्यते नैव तथा भृग्वोः । सच्छिद्रा स्याद्रविमण्डले तत् तेजःप्रभावाल्पतया कदाचित् ॥ १८ ॥ दृग्दव्यनामभृगुसस्यजा स चोत्पातरूपा कथिता मुनीन्द्रेः। इत्थं किळक्कं वकयग्रहेऽस्मिन् शुक्रकिटक्स्त्रजकेन्द्रयोगे ॥ १९ ॥ तयोः परस्थूलसूक्ष्मताय यथाऽभिघातो न भवेत् तथैव । जळयुपायं विरचय्य सु मशक्पमप्यन्यदृशां सरन्ध्रम् ॥ २० ॥ दृष्टISधुना सद्यवनाः सिताम्बु विम्यप्रतीतिं जनयन्ति लोके । दूरान्तरस्थावुपयं निशायां तदुज्ज्वलं पश्यति यत् कुजार्धम् ॥ २१ ॥ एवं ग्रहा । येऽर्कत ऊर्वगोळ- स्थिताः सदैवीकरोज्ज्वलास्ते । तपूर्णविस्त्रवमतः सदैव । वधः-स्थयोश्चापि सितज्ञयोश्च ॥ २२ ॥ समीपगाऽर्कस्य च कलिकातः कक्षा तयोस्तत्र तथाऽर्कतोऽल्पे । विम्बं च तनज्ज्वलपूणवंघ सदैवमाहुर्बहगोळ विज्ञाः ॥ २३ ॥ राश्यंशकैर्दूरगयोस्तयोश्च दृग्विम्बमानं सकलं निशायाम् । समुज्ज्वलं त्वकंकरैर्विलयै दंष्ट सदा पश्यति वाऽत्र यस्मात् ॥ २४ ॥ नैवं विधोस्तत्र भृगुन्नविम्वन् (१)पड-कणाबिम्बमितिस्तथाऽर्कात् । कक्षावशादूरगतश्च तस्य रविः समन्ताद्भ्रमणं करोति ॥ २५ ॥ विलग्नरव्यंशुभिरत्र शौक्ल्य वृदिक्रमेणैव तु पूर्णशौक्ल्यम् । शुक्रज्ञतोऽस्यास्ति मह। विशेषो यतोऽनिशं शीतरुचेरिहैवम् ॥ २६ ॥ यनीरविम्बं रविबिम्बत श्व यथायथाऽल्पं च समीपगं च । तथातथा शौक्ल्यमितिश्च तस्या- धिकाऽत्र लग्नर्ककरैरधस्तात् ॥ २७ ॥ भानोर्बिम् (२)छिद्रभीत्या (९) वि० श७–महदिह वृहत्-ति साधुपाठः।। (२) वि. श. —विद्भृग्वोर्घिस्वयोस्त जसवं नैव कहष्यते चेद्बु- धेन शुकेण च सह सूर्यस्य बहुधा विम्बयोगे छिद्रमवलोकितं भवे यदकस्माद्भवति अतश्छिद्भीय यैर्जनैस्तैजसत्वं सदा निरू कमिति ।
