२१० सिद्धान्ततवविवेके- त्रिप्रइनधिकारः ३११ शकुंभाकणनाड्यादि ततः सर्वे यथोक्तवत् । एवं खान् समशङ्करौ पट्टी स्थायाऽपमज्यका ॥ ४३२ ॥ खगता तां स्पृशेद्यत्र तत्केन्द्रान्तः पलज्यका । तत्पष्टमेव य केन्द्रात् पल ज्याग्रगता ज्यका ॥ ४३३ ॥ यदग्रखतरे नेम्यां क्रान्शा वा खगोलजः ।। यद्वा सदोदिती(१) च परमं सन्नतोन्नतम् ॥ ४३४ ॥ द्विध विध्वोन्नतांशैक्यदलं यत्र ते पलांशकाः । एवं मध्qनतांशानां क्रान्यक्षाभ्यां भवन्ति च ॥ ४३१ ॥ व्यस्तसंस्कारतोऽक्षशः क्रन्स्यशाश्च क्रमाद् ध्रुवम् । एवं खतः क्रान्तिभगन्तरे संस्थयया स्पृशेत् ॥ ४३६ ॥ जिनयामण्डलं यत्र तत्र पट्ट न्यसेत् खतः । यावत् १ह्यग्रकं नम्य चार्कस्य भुजांशकाः ४३७ ॥ रसीज्य २७ २४ परां(२)कुज्यां प्रकल्प्य चरकर्मणा। ये च राशित्रयोत्पन्नः स्वस्वपूर्वविशोधिताः ॥ ४३८ व्यक्षोदयाः क्रमान्मेषात् स्युः कीटाणुक्रमाच्च ते । उक्तवचरखण्डश्चद्धना युक्तः क्रमोरक्रमैः ॥ ४३९ ॥ स्वोदया पेपपकस्य का ते स्युर्वि लोमतः। पृष्ठे यन्त्रस्य नेम्य तु कृस्व वृत्तघ्रिपञ्चकम् ॥ ४४० ॥ उदयर्थ च संसाध्यं कोष्ठकानां चतुष्टयम् । आवे(१)खवद्विघटिका द्वितीये तत्पलानि वै ॥ ४४१ ॥ • • तुतय मषषट्कस्य विभागाश्चक भागक । त्रिंशल्यश्चतुर्थं तु तन्नामानि क्रमोक्रमात् ॥ ४४२ ।। चलार्कराशिभागेभ्योऽभीष्टकालाग्रगं भवेत् । चललग्नं चलांशानां व्यस्त संस्करतोऽङ्गकम् ॥ ४४३ ॥ चललग्नाक्यामध्ये कालोऽप्येवं स्फुटो भवेत् । विवाणी कुवै सद्विध्व यन्त्रान्नतांशकान् ॥ ४४४ ॥ ज्ञास्वा तत्राकवत् साध्यं युगतं हीनयुक् च तत् । भक्षुवकस्त लग्नान्तःकालेनोनधिके ध्रुवे ४४५ रात्रियुतं भवेज्ज्ञेयं चैवमन्यदपीह वै (२)सौम्यगले ज्यकालयत्व पट्टी नैव स्शे तदा।।४४६॥ (१) वि० श७-आधे कोष्ठे खत क्षितिजयर्थम्तं पुनः खबध त्रिशंघटिकाञ्चनं द्वितीये तपळ इनं तथव तृतीये राश्युदयविः भागविचारामेषादिराशीविभागस्तत्र प्रत्येकस्मिन् विभागे त्रिंशः लवश्चतुर्थ तथव तद्शनामकनामिति । (२) वि० श७-संस्यगोले ज्यकल्पस्वातंतशज्याया अल्प त्वात् तुरीययन्त्रान्तः पटुं नैव स्पृशेत् । एतदुक्तं भवति पूर्व ४: ४२५तमश्लोकमध्ये नतोन्नतज्यातो नतोन्नतकालज्ञानं प्रदर्शितं तत्रोत्तरगोले यदेष्टन्या त्रिज्याधिका तदा भूमौ शङदानान् तद् गता जीवा झुपर्दा यत्र स्पृशति ततः केन्द्रवधि इऍम्स्या स्यते तस्यात्रिज्याधिकत्वद्य प्राप्तः स्पर्श न भवेत् तत्र यक/नुसारं सूत्र वेति पदपूरकमेव । यत्रनेमितो बहिर्वर्धयित्वा पट्टयां पट्टया वा योजयेत् सङ्गमयेदिति । एतविषयस्य प्रकरणं ४२२-४२५तम- श्लोकविषयावसर एव किन्तु तत्र विस्मृतवता भट्रेन ४४४-४४५ तमश्लोकमध्य एवावश्यकत्वानिःक्षिप्तऽयं विषय इति । (१) वि० श७-सदोदितं भं क्षितिजदुपयैव परिभ्रमस्य तस्त स्य परमोन्नतपरमपोन्नतभागैक्यार्थमक्षांशाः । अवशिष्टचसन। शे पवासनार्या स्पर्धेव । (२) वि० श७-पर्पटभागज्य पट्ठियासार्थं ५४। ४८ द्वात्रिंशद्द्वपासषं पञ्च=२७ । २४ । । । अथास्यैवाधिकारस्य ९० तमश्लोकेन ज्या=ि9¥अतो यत्रीया ज्यावि='" (२७ २५ ) ज्यामु, अत्र यदि २७ । २४ परा कुज्या कलयते ततः ४१२तमश्लोकानुसार राषेप्यरज्या सव विषुवांशज्येत्येतदर्थ तत्रत्या टिप्पणी वि लोक्य
