२९२ सिद्धान्ततवविवेके प्रिनाधिकारः। २९३ पूर्वापरस्वस्ति कसक्तदृत्तं दृग्वृत्तनम्रांशगतं फलाख्यम् । फलरूपठत्तस्थनतांशकानां या कोष्टिजीव हरसंज्ञकः स्यात् ॥ ३२९ ॥ त्रिज्यागुणे हाहृते भुजाख्या- पमज्यके तत्फलचपके ये । तदन्तरैक्यं समभिन्नदिक्वे दोःक्रन्तिमच्यः स्युरिहाक्षभागाः ॥ ३३० ॥ दृग्जीव या दिग्लवकोटिमौर्वी तच्चापहीना नवतिर्दिगंशाः। फलाख्यनम्रांशगुणविषौद्यो घतः पृथक संविहृतो द्युभौ ॥ ३३५ ॥ नतामुमव्य च फलं भवंत क्रमातासुयुगुणद्वयं ते । एव हि दृकण्डलनम्नभाग दिक्कोटिजीवाहृतिरेव ताभ्याम् ॥ ३३६ ॥ हाहत दरफलचपकोटि ज्यक त्रिभज्याविहृता नरः स्यात् । इराहत दोःफलचपदज्य दृग्ज्याहृता दिग्लवशिञ्जिनं स्यात् ॥ ३३१ ॥ ह्रयाविंगाँवंयगमूलं व दृग्ज्५याऽप्तं त्रिगुणेन निनम् । दिग्ज्या तया व्यस्तविधिक्रमेण पृथअथः सम्भजना।द्धराभ्यां सिद्धिस्तयोरेव यथोक्तयत् स्याद् । कृतपटुत्तSTष नतज्यकात वासार्धयोरादतितोऽपि चैवम् ॥ ३३७ ॥ पूर्वं च कालनियमान्नरश्रेरिता या तामेव दिइटनियमतः प्रवदामि (१)भूयः । भूस्वस्त्रदलवजदृग्भवमण्डलभ- दिभेदतोऽपि गणितैकसुमुक्ष्रीस्या ॥ ३३८ ॥ दृषण्डलं दिग्भवमण्डलं त- द्यम्योत्तरं तत्र खमध्यतो ये । नाड्यद्वयं यावदिह।क्षभागा यावच्च न।य।यतः खगेन्द्रम् ॥ ३३९ ॥ नतासवश्चापमभगकाः स्युः ॥ ३३२ ।। अक्षांशकाः क्रान्तिफलस्य चाप शैः संस्कृता दोःफलचाषभागः । तदक्षयव्येस्तसुसंस्कृतश्च चापांशकाः क्रान्तिफलस्य वेद्यः ॥ ३३३ ॥ भुजाख्यदृग्वृत्तनतांशजीव वगतरलाच्च पदं नतज्या । फलाख्यद्दत्तं त्रिभतफलाख्य नतांशजीवहतिरुता स्यात् ।। ३३४ ।। (१) वि० श७-भास्करेण ग्रहगणिते व्यासदलेन" 'पलभ स्यादितो यथाऽऽनीतं नतशमानं तत्क्षेत्रप्रदर्शनाद् विशदीकृय भट्रेन नाडीवृत ग्वृत्त संपातोत्पन्नकोणमानं पराख्यमस्येवाधिकरस्य ३४३ तमेन श्लोकेन प्रदर्य तत इष्टक्षपमशः सुसाध्या इति । ३७
पृष्ठम्:सिद्धान्ततत्त्वविवेकः.pdf/१५६
दिखावट