२५४ सिद्धान्ततवविवेके त्रिप्रइनाधिकरः । २९१ मध्याद्भद्यते खचरावाधि स्युर्युजांशकाः कोटिलषः कुतश्च । मध्याच गोल। इग्निसमानि तानि दृश्यानि वृत्तानि भुवं तु यावद् ५९॥ खेटोपरिस्थं धुवयोर्विलनं तदिष्टसंज्ञे वथ तद्गच । पुष्पशर्कर्य खचरावध स्यादृते खगस्य शुनिशाभिधं तत् ॥६०॥ तथैव मध्याद्भुजभागकैश्च वृत्तं कृतं तद् तु भुजांशवृत्तम् । नाड्याइयाश्चोभयतस्तदिष्टद्यतैक्ययुग्मं तु समास्तरेऽसि ॥६१॥ तदैक्यपदं किल यच तत् स्यात् पृणज्यकास्त्रमथाश्चक्रेन्द्रात् । तन्मध्यसूत्रे खगकोटिजीवान्तरे द्वितीयं किल केन्द्रमुवम् ॥६२॥ तकेन्द्रः क्रान्तिऋतौ खगेन्द्रं यावद्भुजज्या विषुवेऽपि वृत्ते भुजशवृत्तावधि सैव दोषं तद्दृतमध्यस्थितमूत्ररूपा ॥ ६३ ॥ नाड्याडये तद्विषुवङ्कचिद् यत्रेष्ट्टत्तं युतमायकेन्द्रात् । तचिह्नं विषुवतिस्थमध्यसूत्रे तयोयोग इहास्यवश्यम् ॥६४॥ पूर्णज्यकास्त्रदलेऽथ तेन सैवेष्टश्च च भुजांशवृत्ते । क्राश्यंशकानामथ तद्गतानां ज्या खटनाडीवळयान्तरं स्यात् ॥६५॥ आयकेन्द्राय तद्योगावधि युज्या ग्रहा।वधि । त्रिज्या तौ कोटिकण तो बाहुं क्रान्तिज्यक तयोः ॥ ६६ ॥ आद्याकेन्द्रात् तथा भूमौ सुत्रे नाडीभट्टत्तगे । तयोरायनऋतेऽन्तः परक्राम्यंशकाः किल ॥ ६७ ॥ तेषां ज्या नाडिकासूत्रात् तिर्यथा भूभष्टतगा । आपकेन्द्र तथा कार्य भुजजीवोत्थमण्डलम् ॥ ६८ ॥ त्रिऽपाकणं परक्रान्तिज्यका दोऋतौ च का। अनुपाताद्भुजयोस्तृतौ दोषीपमज्यका ॥ ६९ ॥ चांशसंस्कृतात् खेटावेऽपछष्टापपज्यया । गुणिता त्रिगुण।प्ता स्याचापमिष्टापमस्ततः ॥ ७० ।। बलसंस्कृतखेटस्य गोलदिक स भवेदिह । अतो या परक्रान्तिर्विलोमगणितबुधैः ॥ । ७१ ॥ अथ याम्योत्तरे मूत्रऽपमया चायकेन्द्रतः । दवा केन्द्रमहोरात्रवृत्तस्यात्र प्रकल्पयेत् ॥ ७२ ॥ परकन्दुत्र सम्पियाम्यस्थष्टताहारात्रदशगम् । । स्त्रं युज्या च तम्पध्यमुत्र।व तिर्यग्ग्रहावधि ।। ७३ ॥ स्त्रं स्यात् खेटसम्बन्धि (१)पक्षोदयलवश्यका । क्रान्तिज्यादोऽर्यकवर्गान्तरमूढसपैव या ॥ ७४ ॥ सैद्यकेन्द्रत्रिषुवांशकम् युतिस्थले । पुष्पाग्रे मध्यस्त्राच्च तिर्यक्स्था जायते ध्रुवम् ॥ ७ त्रिज्याग्रे त्रिपुरीशन ज्या स्यात् तदन्ततः । तच्चापं विषुवांशः स्युस्तकला युनिशेऽसवः। ॥ ॥ ७६ अथान्यरीत्या विषुवांशकानां ज्ञानप्रकर वह बुधानाम् । धौ (२)मध्यं परिकल्प्य यच्च याम्योत्तरं तद्विषुरूप श्रुतम् ७७॥ यदिष्टं किल तद्वृत्तं यमडिकाख्यं तदिहायनाख्यम् । भूनाडिकेयं धुकं ततो यद्वोपरिस्थं च तदिष्टश्चत्तम् ॥ ७८ ॥ यत्र स्याद्वष्टस्य शुनिशारूढं भुजांशदृशं किल तथा स्यात् । श्राद्रवृत्ते खलर।वधि स्युर्युज्यांशकास्ते किल तभुजांशः ॥७९॥ परापघांश विषुवांशका ये तथाऽपपशा अपि ते प्रकलत्याः । मकथितेष्टरूपतृव तु ये स्युदक्रान्तिजीवकृतिभेदमुला॥८०॥ चाशकस्त न परापयांशाः स्वष्टपमान ते विषुवांशकाः स्युः यदा।ऽयन.टयं विपुभिर्य स्याहृतं मधु तं तु यदिष्टष्ठतम् ॥८१॥ (१) वि० श७-घुणवृत्ते परिणता विपुवश बझोदय लव ज्येति नाम भट्टनैव रक्षितमिति । (२) वि० श०–पिपठिष्णमुक्तविषयपरिपाकार्थं ध्रुवं खमध्यं प्रकल्प्येरथादिना विपुयश एव प्रदाता
