सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:सिद्धान्ततत्त्वविवेकः.pdf/१३६

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति

Fत्र प्रबन्ध करः । २५३ २५२ सिदृतसत्वविवेके पृहोन्नतांशाः क्षितिपृष्ठगानाम् ॥ ४६ ॥ त्रिज्या कुखण्डेन गुणेट्टता यत्कणेन कुच्छन्नगुणः स तस्य । चापं तु कुच्छन्नमिति स्वगर्भ पृष्ठान्तरे दृग्दृतिजा लवास्ते ॥ ४७ ॥ द्यज्यगुणाऽऽप्ता त्रिगुणन कक्ष स्पर्धे तयाऽऽतं गुणितं सुखार्थम् । गजाश्रुनेत्रे-२८८ ग्युतं १०००० * पलानि प्रत्यग्भ्रमाद्भकुजात् स्वभुजम् ॥ ४८ ॥ गतिलिप्तनवत्यंशेऽथ वा स्थलं पलात्मकम् । गर्भभुजात् पृष्ठभूजं तैर्गुहेऽस्त्यनिलभ्रमात् ॥४९॥ मिथस्तिर्यक्स्थयोरैक्याचतुर्दिक्षु स्थिताश्च ये । समसंज्ञाश्च ते केrणास्तद्भिन्ना विषमभिधाः ॥५० श्रियावृत्तत्रयात्पन्नं यस्य कोणत्रयं भवेत् । विषमं शिभुजं तत् स्यात् त्रिज्यावृत्तचतुष्टयात्५१॥ चापरूपभुजैस्तत् स्याचतुर्भिश्चतुरस्रकम् । (१विषमं विषपाभ्यां तस्कर्णाभ्यां समतः समयम् ॥ १२ यककाणयुग्णं विषमं समस्यैकोऽस्ति तद्भवेत त्रिज्यावृत्तत्रयोपनं त्रिकोणं (२जयसंज्ञकम् ५३ ।। समझणाश्रित यस्य भुज त चापामकौ यः मध्ये चापरमकः कणेश्चपजस्य मतश्च तदा ॥ ५४ ॥ गलि च।पक्षेत्रजता सुयुक्तः क्रान्तिक्षेत्रोक्तप्रकारस्य रीत्या । तावत् तेन सशये क्रान्ति जात मृद्धक्षेत्रादुत्थितां तां वदति ॥ ५९ ॥ यत्र स्यात्र डीक्रान्तिहृतैक्यचिद् मृध्ये कृत्वा गोरेलमध्यं प्रकल्प्य । तदुगलस्यधःस्थितं यच्च चण्ड छित्वा यक्वा चोर्धखण्डं समायाम् ॥ ५६ ॥ भूमौ स्थाप्यं येन तचयनरूपं भूमिष्ठ स्याद्युत्तमस्यति केन्द्रम् । तत्र स्यादधे भूस्थिते यत् ततास्त मध्ये यावत् ध्वंगं मध्यसूत्रम् ।। ५७ ।। याम्योत्तरौ स्वायनवृत्तलग्न ध्रुव तयोर्मध्यविलग्नट्टत्तम् । यास्योत्तरं प्रागपरं च नाड्याद्वयं भवृत्तं किल तत्र तिथे ॥५८॥ (९) विशेषशरण-विषमश्यामतुल्याभ्यां तरकर्णाश्म तस्य चतु भुजस्य कर्णाभ्यां विषमं चतुभुजम् । सम तः सप्तभ्यां तस्कर्णाभ्यां समं चतुभुजं चापीयम् । संज्ञामात्रमभिहितं नैतस्मात् किमपि प्रय जन प्रदशतमेते । (२) वि० श७. -चापजये नमेति तथा तस्य भुजकविकर्ण- चाषाध्ज्येत्यादितः सरलजत्यतः सजात्यादि प्रथमतः कमलकर भटेन विशदीकृत्य यथार प्रदर्शितं न तर तटप्राचीनैरिति ।

  • विशेषशरणः

स्पकक्षा = क: स्यु: अथ भूव्य - ८००, अतः कुच्छन्नपलानि छि ३६०० x ८०० २८८ x १०००० - उपपन्नम् । अत । स्पकक्ष स्पकक्षा + विशेषशरथः । ग कु कला यदि विषुवद् वृत्ते यास्तदा षड्भिर्हतास्ताः १५ गक गक पलानि अतः स्थू. कु पलानोत्युपपन्नम् । १५४६ ६० ३२