२१८ सिद्धान्ततवविवेके स्पष्टाधिकारः । यत्स वनैकेन दिनान्तरेण स्थितौ तु यौ स्पष्ट खगाबिनस्य । तदन्तरं स्पष्ट गतिी इय सूक्ष्मा भवेत् तत्समयान्तराले ॥ ३८६ ॥ तत्राग्रिमश्चेदधिकस्तदा स्या दवक्रगोऽल्पो यदि वक्रगः स्यात् । वक्रस्य मार्गस्य भवेत् प्रवृत्तौ सदैव खेटस्फुटगत्यभावः ॥ ३० ॥ तत्तुचन्द्रेवं वेदेन्द्रेः शून्यत्वचेकैर्णाष्टिभिः । शररुद्रेश्चक्रशुद्धचलकेन्द्रांशकेः कुजात् ॥ ३६१ ॥ भवन्ति वक्रिणस्तैस्तु स्वैः स्वैश्चक्राद्विधितैः । अवशिष्टांगतुल्यैः स्खे तैरेवोज्झन्ति वक्रताम् ॥ ३२॥ वनं गतोऽपीन्द्र दिशं राङ्कवद्गच्छति ग्रहः। भगस्यपचयात् प्रत्यग्ढद्ध तत्पातवन हि ॥ ३६३ / ग्रहोऽनुलोमं निजकक्षिकायां भमन्नपि खाजमुखत् स्फुटेऽसौ । खनीचभीतश्च लतीह वक्र दिको विलोमं श्ट तत्र युक्तिम् ॥ ३६४ ॥ भौमदिकानां चलतुङ्गभुक्तिः सदऽधिक मञ्चमभुक्तितोऽतः । खगोनतुङ्गपरिकल्प्य केन्द्र तदाशकन्दं वमति खतुङ्गात् ॥ ३८५ ॥ व्यस्तं त्रिभेऽस्य प्रतिमण्डलेऽन्य फलं युतीनोनयुतं पदानि । तद्वधमानं चलकन्द्रमृद्यां चलीच्चतः स्वाशफलप्रसिद्धये ॥ ३६४ ॥ फलान्तरप्यपचयोऽस्त्यभव स्थानाच्च तस्योभयतः सदैव । एवं तथैवोपचयेऽन्त्यसंज्ञा - फलस्थ लाश्चोभयतेऽयनार्षः ॥ ३७ ॥ स तु मध्वक आवृत्तप्रतिवृत्तयोगे फलान्तराभावस्तत उप चयः । दुस्पष्ट गत्यधिकपूवं मृदुस्पष्टग्रह एवापि मो दुस्पष्ट नहीं ऽस्ति ।। सततं तो खस्खशीघ्रफलसंस्कृती सङ्कटो भवतः । तदन्तरं स्फुटभुताः पूवर्टग्रहानायमस्फुटग्रहरुष फलान्तरसंस्क त मृदुभक्तिसमा । तयुतपूर्व घटोऽग्रिमस्फुट इति युक्तथा सर्वत्र वासना सुगम । स यथा-हना थपदे धनफ लवृद्धा फलान्तरं धनम् । त ऋक्त मृदुभुक्तयाऽऽवस्फुटदधिक एवाग्रिमस्फुटः। परं तत्र फलन्तरापच- यदपचय एव तस्याधिकतायाम् । एवं द्वितीयपदेऽपि धनफ प चि त्या फलान्तरमणं तदूनमृदुभुक्तिरेव स्फुटभुक्तिः । तत्र यबदत्यत्वं मृदुभुक्तेः फलान्तरस्य तावदुक्तपृव स्फुटग्रिमस्फुटो ह्रास क्रमेणा धिक एव फवतारोपचयात्। अनन्तरं यदा फलान्तरसूर्य
पृष्ठम्:सिद्धान्ततत्त्वविवेकः.pdf/११९
दिखावट