२१ ४ सिदान्ततत्वविवेके स्पष्टाधिकारः । १५ तद्भीतितो नान्यफलज्यकाऽत्र रफुटेति मौव्यादुदितं न सत् तत् ॥ ३६ ॥ यद्गुणों हि परिधिः परिधिञ्चत् तद्गुणा गणक विस्टतिरेव । विस्तृतिर्भवति वासनयाऽयं तद्विदां हि नियमोऽस्ति सुयुक्तः ॥ ३७० ॥ खमन्दकर्णाद्भवद्यत्तभांश प्रमाण तथा क्रियते पुरोक्तम् । नौ चोच्चचत्(१) खन्त्यफलस्फुटत्वे यथोक्तमेवेत्य विशेष एव ॥ ३७१ ॥ संसाधने शीघ्रफलस्य कक्ष भेदेऽप्यतो गौरवत२)स्तदुक्तम् । यदत्र तन्नादरणीयमाणैः स्वर्षाविरुद्धेः फलतस्त्वभेदात् ॥ ३७२ ॥ (१)मिथ्याऽऽशयं भस्करसत्कृतेश्च यः स्खनुकूलं विष्ट णोति तन्त्रे । अशबपक्षाश्रयणाद्विनष्टः स्वयं परं नाशयतीह तं च ॥ ३७३ ॥ इत्यं सिद्धाः स्फुटाः किं ते भट्टत्ते व विमण्डले । संशयग्रस्त विदुषां निर्णयं तं वदाम्यहम् ॥ ३७४ ॥ भट्टत्तसंयप्रतिमण्डलस्य धमेण तरन्थं रविमण्डलं हि । भट्ट त्रुगं सत् प्रकरोत्यजादे गृहांशलिप्ता विकलादिभेगम् ॥ ३७५ ॥ विमण्डलस्य प्रतिमण्डलस्य श्रमेण चैवं विधपूर्वविस्वम् । विहृत्तगं सत् प्रकरोत्य(२)जादे गृहांशलिनाविकलादिभोगम् ॥ ३७६ ॥ विशेषशरणः । (१) एतेन मुनीश्वरमाक्षिपति । (२) विमण्डलेऽज़ादिर्नास्ति ततोऽजादेर्गुहांशलिप्तषिकलाई भोगं करोतीति कथं संगच्छते ऽतो विमण्डले भाकपनं बलदेव । प्रथमे मध्यमाधिकरे चन्द्रादीनां कहते भगणाः पठितस्ते चापि विमडलीय तदा महानर्थः । वृषभध्यमराशिभोगा प्रभवादयः संहितका बत्स नश्येयः । एवं मध्यमरचितवशतो यत् तिपादकयुक्तं वत् समयेनफमेवेत्यादि । विशेषशरणः । (१) उक्तनियमनः स्वान्यफलवे कृतेऽपि नीचोचवडयोगं यथा नीचोचयोर्न कधिर्विशेषस्तथैवाप्यविशेष एव । (२) कक्षाभेदेऽपि शेषिकर्णवशतः कक्षाया भिनत्वेऽपि शीघूरू लस्य साधनेऽतो गौरवत एतस्मात् सूर्यसिद्धान्ततशीघ्रफलादि साधन गवतो गौरवं सक्षम तदुकं यत् तनादरणीयमिति ।
पृष्ठम्:सिद्धान्ततत्त्वविवेकः.pdf/११७
दिखावट