सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:सिद्धान्ततत्त्वविवेकः.pdf/११६

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति

स्पष्टाधिकारः । २१३ २१२ सिद्धान्ततवविवेके स्खायैर्विधन्निजबुद्धिमौव्यत्। इतीरितं तन्न हि युक्तियुक्तं प्रत्यक्षयुक्त्या परिवाधितत्वात् ॥ ३६२ ॥ यते ऽत्र मन्दवणग्रसंस्थो ये। मन्दखटेऽस्ति तदुक्तरीत्या। यथाक्ततद्राक्परिधेस्तु केन्द्र(१)- खरूपसि स तु सुप्रसिद्धः ॥ ३३ ॥ काणग्रगञ्चत् परिधिर्यथाक्तः कयग्रके तत्करणं त्वयुक्तम् । चेन्नैव तद्यत्र कृतेऽपि मन्द- कर्णानुपाते परिधौ स्फटी न ॥ ३६४ ॥ उक्तवशेषयः परिधिर्यतेऽत्र मृदुयुतिव्यासदले।यटत्ते । भांशान् विभागान् परिकल्प्य ने तद् विभगमनात् परिधेर्मिति: सा ॥ ३६५ ॥ एवं हि दोर्यान्यफलज्यका तत् कर्णा अपि स्पष्टता न येग्याः । य(१)द्वत्सगं तइतिभांशमान द्योयं परिध्यादि न चान्यमनात् ॥ ३६ ॥ किं चाथ मन्दश्रवणोत्यष्ठत्ते भांश अपि स्पष्टतराः कृता ये। चेत् तह शात् त्वं वदसि स्फुटत्वं पूर्वोदितं तर्हि विभिन्नजात्या ॥ ३६७ ॥ खदोःफलाये त्वनुपात उक्तः खभांशकैस्त्रिज्यकया कथं सः। युक्तः स्फुटत् तत्परिधेः स्फुटान्त्य- फलज्यकातः स्फुटदोज्यं कातः ॥ ३६८ ॥ खेनेति पद्यान्निजभास्करोत्य किं चाथ पूर्व परिधिः स्फुटो यः । विशेषशरणः । (१) परिध्यादि मन्दपारिध्यन्त्यफलज्यादि यदूत्तगं यद्वतीय त दूतर्भाशमानद्योग्यमन्यमानने यथत त्रिज्या तुल्यकणं भास्करादिभिः परिध्यादयः पठितास्तत्र भइंस्विज्य तदा पठित परिध्यंशैः किमिति जातं भजफल म । किन्तु यदेष्टः कर्णस्त्रियाधिको न्यून वा स्यात् तदोक्तानु पतो वैजया कथं सम्यगियादिभिर्भी मूभुकलसमां फलज्य स्वकु र्यन्तं भास्करं व्यर्थमेव खण्डयति । वास्तवमदकर्ण-तदीय- मन्दपरिवादिभिर्यद्भुजफलं ततः कर्णानपाततो या फलज्य सा पाठ त पारेिथिजातमृदुभुजफलसमेति भास्करोत-ग्रहगणितस्य चन्द्रग्रहणाधिक्। रस्थस्फटमन्द कर्णसाधनतः पुटम् । विशेषशरणः । (१) शgनीचोच्चवृनस्य मध्य स्थित तुमद कृतं कर्म मादं ततः इत्यादिभाकक्तत्वात ।