१९९ सिद्धान्ततत्वविवेके सूत्रं भचक्रे किल यत्र तत्र मेषादितः स्पष्टखगः फल र्थम्। प्रकल्पितः पूर्वं मतीन्द्रियप्रै- स्तत्साधनार्थं च वदामि युक्तिम् ॥ २६२ ॥ उच्चाद्विलोमं खलु तुङ्गभगै नैषादिरस्मात् खचरोऽनुलोमम् । ज्ञेयस्तदुच्चान्तरमत्र केन्द्रं तज्ज्या भुजज्या खचरावधि स्यात् ॥ २६३ ॥ तिर्यक् खनौचोच कसूत्रतश्च बाहुस्तथा कोटिरिहथ वेद्या। ऊध्वधरा मध्यमकक्षिकास्थ तिर्यस्थसूत्रात् खचरावधिस् ॥ २४ ॥ स कोटिजीवान्यफलज्ययो: स्या द्योगान्तराभ्यां मृगकर्किकन्दं। तवाङकोट्यों छतियोगमूलं कर्णः कुगर्भात् खचरावधि यत् ॥ २५ ॥ अथात्र तन्मध्यमकक्षिकायां तत्कोटिसूत्रं किल यत्र तत्र । मध्यो ग्रहो यत्र च कथं सर्वं तन्न स्फुटस्तत्र फलं तदन्तः ॥ २६ ॥ स्पष्टाधिकारः । १९१ तत्र घनं च ग्रह विम्बकेन्द्रा दधोमुखे ते श्रुतिकोटिसूत्रे । कुगर्भतिर्यग्गतसूत्रगा स्यात् केन्द्रस्य दोज्यैव भुजस्तदन्तः ॥ २७ ॥ विम्वत् तथैवान्त्यफलञ्चकाख्य यु,तावपि स्वीयफलाय जात्यम् । तत्कथं सूत्रे च भुजज्यका दो स्तथा खविम्वाल्लघक सूत्रे ॥ २८॥ अधोमुखे मध्य मखटविम्ब न्त र स्खरूपान्त्यफलज्यकद्वये । का स्यात् फलतज्येत्यनुपाततः स्यादाद्यप्रकारोऽयमिहोपमः ॥ २६ ॥ मध्ययहं मध्यमकलिकास्यं केन्द्रं प्रकल्प्यान्त्यफलज्यय वा। नीचच्चचत्तं कुरु मध्यमरष्टक् कुगर्भतस्तदृतिगं च सूत्रम् ॥ २७ ॥ ऊध्वाधर तद्वतगध्वपाल लग्नं च तद्यत्र भवेत् तदुच्चम् । नीचं तथाऽधःस्थितपालिलनं तिर्यक् स्थसूत्रे च तयोश्च मध्ये ॥ २७१ ॥
