くど सिद्धान्तकौमुदीसहिता [हल्सन्धि जश्त्वं न। ‘चयो द्वितीया शरि पौष्करसादेरिति वाच्यम्' (वा ५०२३)। ܢ पौष्करसादिराचार्य । प्राङ्ख्षट-ग्राहूट-प्राड् षष्ट । सुगण्ठ्षष्ट -सुगण्ट् षष्ठ -सुगण्षछ. । १३१ । डः सि धुट् । (८-३-२९) उडात्परस्य सस्य घुड़ा स्यात्। पट्त्सन्न –षट्सन्त १३२ । नश्च । (८-३-३०) नकारान्तात्परस्य सस्य धुड्डा स्यात्। सन्त्स -सन्स । १३३ । शिष् तुकू । (८-३-३१) पदान्तस्य नस्य झे परे तुग्वा स्यात् । 'शश्छोऽटि’ (सू १२०) इति पौष्करसादिशब्दस्य चयो द्वितीय इल्यर्थभ्रम वारयति । पौष्करसादिराचार्य इति ॥ तथाच विकत्प फलतीति भाव । प्राड्क षष्ठ इति कुकि रूपम् । चयो द्वितीया इति पक्षे प्राइ रस्पष्ट इतिरूपम्। नचात्र खकारस्य खरि चेति चत्र्वम्। खकारारम्भविधिसामथ्र्यात् चयो द्वितीया इति, नादिन्याक्रोश इति सूत्रभाष्यपठितमिदम । प्राड्पष्ट इति कुगभावे रूपम् । एव टुक्यपि सुगण्ट् षष्ट इत्यादि । डस्सि धुट् ॥ ड इति पञ्चमी । ततश्च तस्मादित्युत्तरस्येति परिभाषया सीति सप्तमी षष्ठी सम्पद्यते डात्परस्य सस्येति । हे मपर वेल्यतो वेल्यनुवर्तते । तदाह । डात्परस्येल्यादिना ॥ तस्मिन्निति निर्दिष्ट इति नेह भवाति । उभयनिर्देशे पञ्चमीनिर्देशो बलीयान् परत्वादिति न्यायात् । धुट् इति चतुर्थधकारानदेश । टकार इत्। उकार उच्चारणार्थ । धुट् इति द्वितीयविधौ तत्सामथ्र्याञ्चत्र्वन्न स्यात्। अन्यथा तकारमेव विदन्यात्। चतुर्थविवेस्तु न तत्सामथ्र्यम । प्रथमावधी तस्य चयो द्वितीया इलयापक्तॊ तन्निवृत्या चरिताथैत्वात् । षट् सन्त इति ॥ षष्ट् इति षकारस्य जश्त्वेन ड , षड् सन्त इति स्थिते चत्र्वस्यासिद्धत्वात् डात् परत्वात् सस्य चुट उआाद्यवयव । तस्य चत्वेन तकार । चयो द्वितीया इति तु न । चत्र्वस्यासिद्धत्वात् । ततो लक्ष्यभदात् डस्य चत्र्वेन ट । नश्च ॥। सि धुट् इति, वेतिचानुवर्तते । न इति पञ्चमी । तस्मादित्युक्तरस्येति परिभाषया सीति पष्ठीं सम्पद्यते । तदाह । नकारान्तात् परस्येति । सन्तात्स द्रति ॥ धुटि धस्य चत्र्वम् । शि तुक् ॥ पूर्वसूत्रात् न इति पञ्चम्यन्तमनुवृत्तमिह षष्ठ्यन्तमाश्रियते । शब्दाविकाराश्रयणात् पदस्येल्यधिकृतम् अवयवषष्ट्यन्तमाश्रीयते । हे मपरे वेल्यतो वेत्यनुवृत्तम् । तदाह । पदान्तस्य नस्येत्यादिना ॥ नान्तस्य पदस्येत्युचितम् । उकार उच्चारणार्थे । सन् शम्भुरिति स्थित नकारस्यान्तावयवस्तुक्। ननु। तुग्ग्रहण व्यर्थम्। डस्सि धुडियत युडेवानुवृत्य नकारात् परस्य शस्य विधायताम्। खरि चेति चत्र्वे सन्तशम्भुरिल्यस्य सिद्धेरिल्यत आह । शश्छौंऽटीति छत्वविकल्प इति ॥ शकारस्येति शेष । धुटो विधौ तु तस्य परादित्वात्पदान्तत्वाभावात छत्वन्न स्यात । छत्वविधे पदाधिकारस्थत्वेन पदान्तातू झय परस्यैव शस्य तत्प्रवृत्ते
