& tጻ Q सिद्धान्तकौमुदीसहिता अाकारान्तो यो धातुस्तदन्तस्य भख्याङ्गस्य लोप' स्यात् ।। * अलोऽन्ल्यस्य' (सू ४२) । विश्वप । विश्वपा । विश्वपाभ्यामित्यादि । एवं शङ्खध्मादय । ‘धातो "किम्। हाहान् । टा सवर्णदीर्घ । हाहा । डे वृद्धि । हहैि। डसिडसोदीर्घ । हाहा । ओसि वृद्धि.। हाहौ । डौ आद्रुण । हाहे । शेर्ष विश्वपावत्। ' आत ' इति योगविभागादधातेरप्याकारलोप कचित् । क्त्व । अ । इत्यादन्ता । इति षष्ठयन्तेन विशेष्यते । तदन्ताविधि । ‘ अलेपोऽन ? इल्यतो लोप इल्यनुवर्तते । तदाह। अाकारान्तो यः इति ॥ * अलेोऽन्ल्यस्य ? इत्यन्त्यस्याकारस्य लोप इति शेषः । विश्र्वपा भ्यामिति ॥ अभत्वादाछोपो नेति भाव । इत्यादीति ॥ विश्वपाभि । विश्वपे । विश्वप । विश्वपो । विश्वपाम्। विश्वपि । विश्वपो । विश्वपासु । एव शङ्खध्मादय, इति । शल्लेन शङ्ख वा धमतीति शङ्ख०मा । “भ्मा शब्दाग्निसयोगयो ' पूर्ववत् विच् क्रिब्वा । आदिना सोमपादिसङ्ग्रह । सोम पिबतीति सोमपा । कीलाल पिबतीति कीलालपा । वारिपर्यायेषु 'पय कौलालममृतम्' इत्यमर । मधु पिबतीति मधुपा इत्यादि । धातोः किमिति ॥ आतो नाप , इलेव सूत्रयताम् । तावतैव रमा इत्याद्याबन्तेषु लोपव्यावृत्तेरिति प्रश्न । हाहानिति । पूर्वसवर्ण दीर्धे * तस्माच्छस ? इति नत्वम् । हाहा इति ॥ गन्धर्वविशेषवाचकमव्युत्पन्न प्रातिपादिकमेतत्। ‘ हाहा हूहूचैवमाद्या गन्धर्वास्त्रदिवौकस ” इत्यमर । सुटि विश्वपावत् । शसि हाहा अस् इत्यत्रपि “आतो नाप ' इत्याल्लोपस्स्यात्। अतो धातुग्रहणमित्यर्थ । टा सवर्णदीधैः इति ॥ टा इल्यविभक्तिकनिर्देश प्रक्रियादशाया न दुष्यति। तृतीयैकवचने सवर्णदौधे इल्यर्थ । एवमग्रेऽपि योज्यम् । ङे वृद्धिरिति ॥ हाहा ए इति स्थिते *वृद्धिरेचि ? इति वृद्धिरिल्यथै । ङसिङसेरिति । हाहा अस् इल्यत्न सवर्णदीधै इल्यर्थ । ओसि वृद्धिरिति । हाहा ओस् इत्यत्र ‘वृद्धिरेचि' इति वृद्धिरित्यर्थ । डी आहुणः इति ॥ हाहा इ इत्यत्र आदृष्ण इति गुण एकार इलयर्थ । क्ला, श्रा, इति प्रत्ययौं आकारान्तौ विश्वपावत् । नन्वधातुत्वात् कथमिह आलेप इल्यत आह। आत इति योगेति ॥ ‘आती धातो 'इल्यत्र आत इति विभज्यते । आकारान्तस्य भस्याङ्गस्य लेपस्स्यादिलयर्थ । तेन क्ल श्र इति शसि रूप सिद्धति । धातोरिति योगान्तरम् । आकारान्तो यो धातुस्तदन्तस्य भस्याङ्गस्य लोप स्यादिलयर्थ । आबन्तव्यावृत्यर्थ हाहादिव्यावृत्यर्थछेदम् । आत इति योगविभागस्तु त्क श्र इत्यार्दी क्रचिदाछोपार्थ । शनु मालेवाचरात माला । आचारक्रिबन्तात् कर्तरि क्रिप्। सुबुत्पति । अत्र कृतेऽपि धातुग्रहणे शसादावाछोपो दुर्वीर । 'सनाद्यन्ता ? इति धातुत्वात आदन्तत्वाच । नच 'अनाप इति वक्तव्यम्' इति वार्तिकादाबन्तेषु नाल्लेप इति उक्तरील्या योगविभागमभ्युपगम्य अनाप इति वार्तिकस्य भाष्ये प्रल्याख्यातत्वादिति चेन्मैवम् । एतद्वार्तिकभाष्यप्रामाण्यादेव आबन्तेभ्य आचारक्किबभावबोधनादिति शब्देन्दुशेखरे प्रपञ्चितम् । इलयादन्तप्रकरणम् । سسسسسمسمهسسچه
