Q8 सिद्धान्तकौमुदीसहिता [विसर्गसन्धि
- कुप्वो >क><पौ च' (सू १४२) । क> करोति—क करोति। क> खनति-क खनति । क> पचति-क पच्चति । क> फलति-क फलति ।
१५२ । सोऽपदार्दी ।। (८-३-३८) विसर्जनीयस्य म स्यादपदाद्यो कुप्वो परयो । * पाशकल्पककाम्ये ष्विति वाच्यम्' (वा ५०३३) । पयस्पाशम्। यशस्कल्पम्। यशस्कम्। यशस्काम्यति । * अनव्ययस्येति वाच्यम्' (वा ४९० १)। प्राप्त कल्पम् । ' काम्ये ܢ ܟܬܟܦ ܟܠ रोरेवेति वाच्यम्' । (वा ४९०२) । नेह । गी काम्यति । १५३ । इणः षः ॥ (८-३-३९) इण परस्य विसर्गस्म षकार स्यात्पूर्वविषये । सर्पिष्पाशम । सर्पिप्कल्पम् । सर्पिष्कम् । सर्पिष्काम्यति । १५४ । नमस्पुरसोर्गल्योः । (-८-३-४०) रूपसदृलनया त्रण रूपाणीत्यर्थ । कुरघोः-क>पो च ॥ होत्सन्धिनिरूपगे व्याख्यातम!येतातू प्रकरणानुरोधात् पुनरुपन्यस्तम्। क४ करोतीति जिद्वामूलीयपक्षे । क करोताति विसर्गपक्षे । एवमग्रेऽपि । सोऽपदादौ ॥ कुप्वोरित्यनुवर्तते । अपदादावितिं तद्विशेषणम् । द्वित्वे एकवचनमार्ष प्रलेकाभिप्राय या एकवचनम् । विसर्जनीयस्यल्प्यनुवर्तने । तदाह। विसजैनीयस्येत्यादिना ॥ कृ'वोरिल्यस्यायमपवाद । पाशाकल्पक ॥ एतद्वार्तिक ग्रन्थकृता न धृतम् । पायस्पाशमिति ॥ याप्ये पाशप् कृत्सित पय इत्यर्थ । यशस्कल्पमिति ॥ ईषदसमाप्ती कल्पप । ईपदसमाप्त यश इल्यर्थ । यशस्कमिति ॥ अज्ञाते कुत्सित इल्यादिना क । यशास्काभ्यतीति ॥ यश आत्मन इन्छतील्यथें सृष्प आत्मन इत्यनुवृत्तौ काम्यचेति काम्यच । सनाद्यन्ता इति•धातुत्वाछ्डादय । अनव्ययस्य । सोऽपदादाविति विधि अव्ययविसर्गस्य न भवतीत्यर्थ । प्रात:कलपमिति ॥ ईषदसमाप्ती कत्पए। ईषदसमाप्त प्राप्त काल इत्यर्थ । अधिकरणशक्तिप्रधानस्यापि प्राप्तश्शब्दस्य वृतिविषये शक्तिमत्प्रधानत्वन्नविरुछद्यते । दोषाभूतमहं दिवग्भूता रात्रिरिति वत् । काये रो. ॥ काम्यप्रल्यये परत रुस्थानिकस्यैब विसर्गस्य सोऽपदादाविति विधिर्भवतील्यर्थ । गी.काग्यतीति ॥ गिरमात्मनइच्छतीत्यथें काम्यजादि पूर्ववत् । गू धातो क्किपि 'ऋत इद्धातो ? इत इत्वे रपरत्वे रेफस्य विसर्ग । तस्य च रुस्थानिकत्वाभावान्नसत्वम् । किन्तु कुप्वोरित्येव भवतील्यर्थः । इणष्षः. ॥ इण इति पञ्चमी । परस्येल्यद्ध्याहार्यम् । विसर्जनीयस्येल्यनुवर्तते । तदाह । इणः परस्येति । पूर्वविषये इति ॥ अत्र कुरवोरिति अपदादाविति अनव्ययस्येति काम्ये रोरेवेति च सम्बछद्यत इति भाव । तेन उचै। कत्प, दो पाश, गी काम्यतीत्यादी न षत्वमिति भाव । सर्पिष्पाशमित्यादौ पूर्ववत् पाशबादि । नमस्पुरसोः ॥ इत उत्तरमपदादाविति न सम्ब
