१५०पटलः] गोपीनाथभट्टकृतज्योसाव्याख्यासमेतम् । ८६५
याज्यै वेतरासु सोमाहुतिषु ।
स्पष्टोऽर्थः ।
उभयीष्वाश्रुतप्रत्याश्रुते याज्यासंप्रैषश्च व्याख्यातः ।
उभयोषु याज्यापुरोनाक्यायुक्तासु केवलामु च । आश्रुतमाश्रावणं प्रत्याश्रु' प्रत्याश्रावणं यान्यायाः संप्रेषा याज्यासप्रेषश्च ब्याख्यात आश्रुतप्रत्याश्रुतयाज्यास- पात्मकसमुदायो व्याख्यातो दार्शपौर्णमासिकपरिभाषयोक्त इत्यर्थः ।
पुरोनुवाक्यावतीषु पुरोनुवाक्यासंप्रेषः ।
व्याख्यात इत्यनुवर्तते । अमुष्मा अनुव्हीति यथादेवतमिति दार्शपौर्णमासिक- प्रकरणस्थसूत्रेणोक्त इति तदर्थः ।
ग्रहं चमसं वाऽऽदायाऽऽश्रावयति यथा दर्शपूर्णमासयोः ।
पद्वायव्यं वा चमसं वाऽनन्वारभ्याऽऽश्रावयेत्स्वादियात्तस्मादन्वारम्याऽऽश्राव्यर स्वादेव नैतीतिश्रुतावन्यारम्भशब्दार्थ आदानमेव न स्वन्वारम्ममात्रमिति भावः। पथा पर्शपूर्णमासयोरित्यनेनाऽऽश्रावयोश्रावयोमाश्रावयतिवैकस्सिकाश्रावणत्रयस्प संग्रहः क्रियते । अन्यथा प्रनापतिर्देवासुरानसमत तदनु यज्ञोऽसज्योत्यस्मिन्ननुवाके सोमप्र. करणबन्धिनि भाश्रावयेत्येवंरूपस्यैवाऽऽश्रावणस्योक्तत्वेन तस्यैव प्राप्तिरापथेत तन्नि. वारणार्थमतिदेशवचनमावश्यकम् । अत्र ब्राह्मणे विशेषः-यो वा अध्वयोः प्रतिष्ठा वेद प्रत्येव तिष्ठति यतो मन्येतानभिकम्य होप्यामीति तत्तिष्ठनाथाश्येदेषा वा अध्वर्यो: प्रतिष्ठा य एवं वेद प्रत्येव तिष्ठति यदभिकम्य जुहुयात्प्रतिष्ठाया स्यात्तस्मारसमानत्र तिष्ठता होतव्यं प्रतिष्ठित्वै यो वा अध्वर्योः सं वदे खवानेव मवति नुम्बा भस्य स्वं वायव्यमस्य स्वं चमतोऽस्व स्वं यद्वायव्यं वा चमसं वाऽनन्वारम्याऽऽश्रापयेत्स्वादि- यात्तस्नादन्वारम्याऽऽश्राव्यर स्वादेव नतीति ।
आग्नीध्रागारे दक्षिणामुखस्तिष्ठन्नाग्नीध्रः स्फ्यं धारयन्प्रत्याश्रावयति तद्व्याख्यातम् ।
आमीषागारे प्रत्याश्रावणं यथा दर्शपूर्णमाप्योरित्येतायतैव सिद्धौ सत्या पुनर्गुरुभू- तवचनमाश्रावणप्रत्याश्रावणादिविषये विधेरन्यथा करणं तदा प्रायश्चित्तं सोमतन्त्र- संवन्ध्येव भवति न तु दार्शपर्णिमासिक सामान्यं सर्वप्रायश्चित्तमितिज्ञापनार्थम् । दक्षिणामुखतातिष्ठत्तास्फ्यधारणकतानां सर्वासां विधानमपूर्वत्वार्थम् । तेनाध्मसनहन- निवृत्तिः । आनीध महणं तूभयप्रायश्चित्तप्राप्त्यर्थम् । अध्वर्युग्रहं च वाऽऽभावयति तय रूा तम् । अध्वर्युग्रहणमुत्तरस्त्रार्थ तच्च विपरिणामेन ।