! २६ सत्यापाठविरचितं श्रौतसूर्व- [अष्टमपो- वयस्यैवावगमामलिलाच । मूल्पकन इत्यस्माद्धातोः करणाधिकरणयो श्रेति स्याः। ततो मावे घञ् । पूयते ग्रहणकाले यस्ते पवनाः । पवना एव पावनाः उपांशों पावना उपांशुपावना उपांशुसंज्ञकस्य ग्रहस्य पावना इत्यर्थः । तेषा.मध्ये द्वौ द्वी प्रवृहणकमेणापिसनति तूष्णीमेव मन्त्रानुपदेशात् । अत्रापि उक्तेन हेतुनाऽपिस नं संस्पर्शनमेव । भर्षे वा द्वौ द्वावित्यंत्र चकारोऽन्वेति । तयां चैमियों भवति-उशि- क्वमिति आवाम्यांश्वपिसनमन्त्रः। यत्ते सोमादाभ्यं नाम नागृवीत्युपांशुपावनाल्या- शुद्धयापिसनमन्त्र इति । प्रत्यंशु मन्त्रावृत्तिः ।
तानुपरे न्युप्य वसतीवरीभिरुपसृज्य दक्षिणैः पाणिभिर्ग्रावभिर्यथार्थमभिषुत्य निग्राभमुपयन्ति यथा पुरस्तात् ।।
तानादाम्योपांशुपावनानंशूनुपरे न्यूप्योपरस्थराज्ञः समीपे न्युप्य पसतीवरीमिरुप- खज्य, दक्षिणैः पाणिमिरित्यत्रं दक्षिणग्रहणं द्वाभ्यां पाणिभ्यामभिषुण्वन्तीतिसूत्रान्तर- मतव्युदासार्थम् । नन्विदं सोमंग्रहार्थाभिषव एव वक्तव्यं सर्वामिषाणामेष कल्प इत्यनेनात्रापि प्राप्नोत्येवेति चेत् । उच्यते-महाभिषवष्यतिरिक्तस्थळे दक्षिणपाणिनि- यमं वारयितुमेवात्र दक्षिणैः पाणिभिरितिसूत्रं कृतमिति ज्ञेयम् । तेनान दक्षिणस्य पाणेरसामध्येऽपि विरम्य विरम्य दसिंगेनैवा भिषोतव्यम् । अन्यत्र वामेनापि सोमग्रहांशूपशिसवनाथसोमाभिषवो भवति । इदमपि सिद्धं भवति महाभि- पवे सर्वथा दक्षिणस्यासामर्थे वा नात्रापि भवति पर तु नियमोल्लङ्घननिमितं त्रय स्त्रिंशतं यज्ञतनूहोमः प्रायश्चित्तार्थे कर्तव्यः सर्वप्रायश्चित्तं च महाभिषव व्यतिरिक्ते व्यभिषवेषु नियमाभावात्प्रायश्चित्तहोमो नेति । महाभिपर्व एवं दक्षिणनियम इत्यत्र लिङ्ग नरो यत्ते दुदहुईक्षिणेनेति मन्त्रगतं बहुवचनम् । नृशब्दस्य प्रथमाबहुवचनं मर इति । पाणिवचनं सहिरण्यत्वप्रदर्शनार्थम् । तथा चाऽऽपस्तम्बः-हिरण्यपाणिर- मिषुणोति गृह्णाति जुहोतीत्यत्यन्तप्रदेश इति । प्रदेशो विधानम् । अत्यन्तीय प्रदेशोऽ. त्यन्तप्रदेशः । सोमाभिषवादीनिहरण्यपाणिः करोतीति सार्वत्रिको विधिरित्यर्थः । याव- मिरुपांशुसननादन्यैश्चतुर्मिर्यथार्थ यथाप्रयोजनं सर्वेऽभिषस्य निग्राभमुपयन्ति । बहुवच. नात्सर्वे । यथा पुरस्तादित्यनेनांश्वादानादिः स निग्रामो भवतीत्यन्तो विधिः प्राप्यते । पंखं प्रबृहणं नातं भवति तस्योपांशुमात्रार्थत्वात् । आ मा स्कान्द्रप्सशेत्येते अध्वर्यो- रेवेति केचित् ।
एवं विहितो द्वितीयस्तृतीयश्चाभिषवः ।
एवं वसायुपसर्जननिग्राक्षेपयमाभ्यां विहितो. द्वितीयस्तृतीयश्चाभिषवो "भवती- अर्थः । सति निमित्त भामा स्कान्द्रप्सश्चेति । ०४:: : 25 1 2 :: ३. दक्षिणस्यासामर्थ 1
