४३८) वैभशब्दनुशसनस्य द्यावापृथिवी-शुनासीरऽग्नीषोम-मरुत्वत्वास्तो ष्पति-हमेधाद् ईय-यौ। ६ । २ । १०८ ।। एभ्यः साऽस्य देवतेतिविषये ‘यथौ स्याताम् । यावापृथिवीयम्, यावापृथिव्यम् । शुनासीरीयम् , नाना सीर्यम् । अग्नीषोमीयम्, अग्नीषोम्यम् । मरुत्वतीयम्, मरुत्वत्यम् । चास्तोष्पतीयम्, वास्तोष्पत्यम्। गृहमेधीय, गृहमेध्यम् ॥ १०८ ॥ वायु-ऋतु-पितृ-उषसो यः । ६ । २ । १०९॥ एभ्यः साऽस्य देवतेतिविषये यः स्यात् । वायव्धम्, कोतव्यम् , पित्र्यम्, उषस्यम् ॥ १०९ ॥ महराजश्रोष्ठपदाद् इकण् । ६ । २ । ११० आभ्यां साऽस्य देवतेतिविषये इकण् स्यात् । माहाराजिकः, प्रौष्ठपदिकः ॥ ११० ॥ कालाद् भववत् । ६ । २ । १११ । कालविशेषार्थेभ्यो यथा भवे प्रत्यया वक्ष्यन्ते, तथा साऽस्य देवतेतिविषयेऽपि स्युः। यथा मासे मासि भत्र ” कम्) प्रावृषि प्रावृषेण्यम्, तथा मासमावृहदेवताकमषि । आदेः छन्दसः प्रगाथे । ६ । २ । ११२ ।। प्रथमान्तादेः छन्दसोऽस्येति षष्ठ्यर्थे यथाविहितं अत्ययः स्यात्, प्रगाथे वाच्ये। पाङ्क्तः प्रगाथः । आदेरिति किम् ? अनुष्ठूत्र मध्यमस्य प्रगाथस्य ।। ११२ ।। __ योद्भप्रयोजनाद् युद्धे । ६ । २ । ११३ । १ यत्र द्वे च प्रमन्थनेन (प्रकुञ्चनाविशेषेण) अकर्पगनेन धा तिस्रः क्रियन्ते स मन्त्रविशेष प्रगाथ इत्याश्रयः पङ्कुिरादिर्यस्य प्रगाधस्य स पाक्तिः अगाथो वैदिकमन्त्रविशेष इत्यर्थः ।
पृष्ठम्:श्रीसिद्धहेमचन्द्रब्दानुशासनम्.pdf/५७८
दिखावट