B ( ४ ) हैमशब्दानुशासनस्य स्थानं कण्ठादि । ६ अष्टौ स्थानानि वर्णानामुरः कण्ठः शिरस्तथा । जिह्वामूलं च दन्ताश्च नासिकौष्टौ च तारु च॥१॥ आस्ये प्रयात आस्यमयत्नः स्पृष्टतादिः , तुल्यौ वण न्तरेण सदृशौ स्थानाऽsस्यप्रयत्नौ यस्य स वर्णस्तं प्रति स्वः स्यात् । तत्र त्रयोऽकारा उतनुदात्तस्वरितः प्रत्ये कं सानुनासिक-निरनुनासिकभेदात् षह। एवं दीर्घप्लुता- वित्यष्टादश भेदा अवर्णस्य , ते सर्वे काठस्थाना विद्युत करणाः परस्परं स्वः । एवमिवर्णास्तावन्तस्तालव्य विधूतकरणाः स्वाः। उवर्णा ओष्ठया विधृतकरणाः स्वः । कवण मूर्द्धन्या विवृतकरणाः परस्परं स्बा लवणं दन्त्या विवृतकरणः परस्परं स्वाः । सन्ध्यक्षराणां ह्रस्वा न स न्ति इति तानि प्रत्येकं द्वादशभेदनि। तत्र एकारास्ताल व्या या विवृततराः स्वः। ऐकारास्तालय अतिविवृततराः स्वाः । ओकारा ओष्ठथा विवृततराः वTः । औकारा ओछया अतिविवृततराः स्वाः। वण्र्याः पञ्च पञ्च परस्परं स्वाः । चलवानामनुनासिकोऽननुनासिकश्च वौ भेदौ पर स्परं स्वौ ॥ १७ ॥ स्यौ-जसमौशन-टा-भ्यांभिस्डे-भ्यां-भ्यस्ङसि भ्यां-भ्यस्ङसोसाम्-ङ्योस-सुपां त्रयी त्रयो प्रथमाऽऽदिः । १ । १ । १८ । स्यादीनां प्रत्ययानां त्रयी त्रयी यथासङ्ख्यं प्रथमा द्धि तीया-तृतीया-चतुर्थी-पञ्चमी-षष्ठी-सप्तमी च स्यात् ।१८।। स्यादिर्विभक्तिः । १ । १ । १९ ।।
