शक्तिशिाक्षरवाचको ताभ्यां विवजिता पञ्चदशे ललितेति तु रहस्यार्षः। धातु
नामनेकर्यादृजंनमभिवृद्धिः । तच्चक्षरद्वयं निस्याह्वये कथितम्
|
मध्यप्राणप्रयाघ्रपस्पन्दयोनि स्थिता पुनः। |
इति । एतस्यायं गुरुमुख६७षतव्यो वरिवस्यारहस्ये वा सेतुब वे वा प्रपञ्चितो-
ऽस्माभिरिति ततोऽवगन्तव्यः ।
अथैकोनविंशतिनामभिर्जीवेश्वरयोर्मेदान्विभजंस्तदक्षरमक्रत्वेन देव स्तोतुमुप
क्रमते-विश्वरूपेत्यादिना । सृष्टिक्रमे हि प्राथमिकस्तम सर्गस्ततो महतः सर्गस्ततो
करस्य यमकस्य । ततः पञ्चतन्मात्रापरपर्यायाणि सूक्ष्मभूतानि शब्दादीनि
भवन्ति । तषु च पञ्च शनिशक्तयः पञ्च क्रियाशक्तयइव सन्ति । तास्वाद्य
व्यcिष्टवेषेण श्रोत्रादिज्ञानेन्द्रियपञ्चकं जनयति । समष्टिवेषेण वन्तःकरणम् ।
अन्या अपि यष्टित्रयं ण मगदिकमेंन्द्रियपञ्चकं समष्टिवेषेण प्राणं जनयन्ति ।
धमभूताः शब्दादयतु गगनादिस्थूलभूतपञ्चकं जनयन्तीति वस्तुरिथतिः । तत्र
षष्टिभूतैः स्पूलभूतोपाधिभिः भूक्ष्मभूतोपाधिभः कारणोषधिभिश्चोपहितं चैतन्यं
क्रमेण विश्वतैजसप्राज्ञपदवाच्य भवति । समष्टिभूतैस्तैरुपहितं तु तस्वं क्रमेण
वैश्वानरहिरण्यगर्सेश्वरपदवप्रम्। अन्तःकरणकरणपहितः परमात्मा हिरण्यगर्भः।
प्रयाणकारणपञ्जितस्तु मूत्रमा भभ्यां करणश्यामविभक्ताभ्यमनगमय्योप•
हितस्वस्तयमीत्युच्यते । एते त्रय एव ब्रह्मविष्णुरुद्रपदैः क्रमादभिधेया भवन्ति ।
तरच व्यष्टिीघमसमष्टिजीवात्मपरमात्मन प्रातिस्विकं गैविध्यमौपनिषदान
मतगबलमोफतम् । तेषामन्ते जाग्रत्स्वप्नसुषुतीनामवस्यानां सृष्टिस्थितिसंहाराणां
झयानां च प्रयस्य अयम्य्वङ्गीकारात् । तान्त्रिका मते तु तुरंतुयतीतयोरवस्थ-
योरितरोधाननुग्रहयोः कृतयोश्च द्वयोर्दूयोराधिक्यं न तदवस्थाकृत्य पन्नयोर्जाबपरमा
मनोरप्यधिक्याघ्रातिस्विकं पाञ्चविध्यम् । नचंपावत वैमयं, सिबुकरणपञ्ची-
करणप्रक्रिययोरिव स्थूलसूक्ष्मदृष्टिभेदेन व्यवम्योपपत्तेः, परंतु सुषुप्तावेव प्राज्ञस्य
ब्रह्मभावसक्त्या तदतीतावस्थद्वयपत्रस्यात्मनो न जबभावः । अविद्यालेशानुवृत्तेः
सत्वाच्च न परमस्मभावोपि । अत एव सुषुप्तिदश/पन्नवपाषेः करणशरीरवे
नेव तुर्यदशपन्नजीवोपाध मंडूकारणशरोरत्वेन यवहार ‘तस्परश्च शिवतुल्यो
जायत' इति शिवसूत्रे तादृशः शिवतुल्यत्वेन निर्दिष्टः । अर्धसाम्यादर्धशिव इति
तदर्थः । अत एव च ततोऽपि परस्य निरञ्जनः परमं साम्यमुपैती' तिगृतावभं दस्य
परमसाम्पपदेन निर्देश उपपद्यते । अनेनैव शयेन पूर्णजीवतायाः पूर्णशिवतायाश्च
तद्दशायाममावान्न पृथगगणनमौपनिषदानम् । अत एव “ मूग्धे ऽर्मसंपतिः परिशषा
दित्यधिकरणे मृच्छवस्थायाः पार्थक्येन गणनाभवेऽयमेव हेतुस्तंपन्यस्तः ।
