सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:वेदार्थसङ्ग्रहः.pdf/३८२

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति

२८६ समन्तरमेव प्रतीयते । तच –स्वर्गसाधनरूपम्; अतः, क्रियावन् अनन्यार्थ ताऽपि' विरोधादेव परित्यक्ता इति । अत एव “गङ्गायां घोषः' इत्यादौ घोषप्रतिवा१योग्यार्थो स्थापनपरत् गङ्गापदस्य आश्रीयने । प्राथ गङ्गःपदन गङ्गार्थः स्मृता इतेि गङ्गपदार्थस्य’ येयत्वं न वाक्याथान्वयी भवति । एवमत्रापि “यजेन । इत्येतावन्मात्रश्रवणे कार्यमनन्यार्थे स्मृतमिति वाक्यार्थान्वयसमये कार्यस्य अनन्यार्थना नावतिष्ठते । कार्यामिधायिपदश्रवणवेलायां प्रथमं कार्यम् अनन्यार्थ, प्रतीतम् योग्यं च किमित्यत्राह तच इति । प्रथमम् अनन्यार्थतया कार्य प्रतिपन्नमस्तु, तथाऽपि तदनुपपन्नमित्याह अतः इति । 'अतः ' - साधनस्यैव वाक्यार्थान्वयार्हत्वान् इत्यर्थः । यथा 'प्रथमप्रनिपन्नाऽपि धात्वर्थभूता क्रिया, वाक्यार्थान्वययोग्यत्वात् परि त्यक्ता, नथा, स्वप्रधानतया प्रथमं प्रतिपन्नमपि वाक्यार्थान्वयायोग्यत्वात् त्याज्यमित्यर्थः । उदाहरणं दर्शयति अत एव इति । अत एव 'प्रमप्रतिपन्नस्यापि वाक्यार्थान्वयानर्हस्य त्याज्यत्वादित्यर्थः । एवम् इत्यादि । स्पष्टम् । एकपदश्रवणवेलायामनन्यार्थतथा प्रथमपतिपतिरेव ' नास्ति इत्याह कायें इति । “न कार्यमनन्यार्थे प्रतीयते ? इति गुरुवचनं संगच्छते, 'कुतः इत्यत्राह वेदार्थसंग्रह १. अपिर्न दृश्यते कविः । २. घोषं प्रति-प . ३. उपस्थित इति-पा . ४. गङ्गापदार्थस्यंव उपेयत्वात्-पा० ५. पेयत्वातू-प , ६. अन्वयः, अन्वयि-पा० ७. प्रतीयते इत्येतदपेि-प० ८. प्रथमै प्रतिपन्नाऽपि-५. ९. प्रथमं प्रतिपन्नस्याऽपि-ा • ०, प्रथमप्रवृतिरेव-प ११. कृतः इति चिन्न दृश्यते :