यः पुनः, कारणस्यैव ध्येयताप्रतिपादनपरे वाक्ये, विष्णोः अनन्यपरवाक्यप्रतिपादितपरतत्त्वभूतस्य कार्यमध्ये निवेशः; ' सः अथ '* ब्रह्मविष्णुरुद्रेन्द्रास्ते सर्वे संप्रसूयन्ते ?” इति, विष्णोः कार्यत्व श्रवणात् परववैकल्यशङ्कां व्युदस्यति यः पुनः इतेि । कारणस्यैव' ध्येयताप्रति पादनपरे वाक्ये इति । *** कश्च ध्येयः कारणं तु ध्येय ' इति कारण त्वानुवादेन ध्येयता'विध्यन्यपरत्वात् वाक्यान्तरसापेक्षोऽनुवादः तदानुगुण्येन स्यादिति, अनन्यपरवाक्योक्तं नारायणस्यैव परवं स्थितम् । तस्य' स्वेच्छया लोक रक्षार्थमवतार इति श्रुतिस्मृतिषु उक्तम् । तत्र “बहूनि मे व्यतीतानि जन्मनि तव चार्जुन ” इति वचना, उत्पत्तिसद्भाव ब्रह्मरुद्रादेः' भगवतश्च अभ्युपगम्यते । तत्र भगवज्जन्मनो हेतुः प्रयोजनं च विलक्षणं 'प्रमाणान्तरप्रतिपन्नमिति, तदविरोधेन अत्रापि प्रतिपाद्यमानं भगवतो जन्म, विलक्षणहेतुमत्, विलक्षणप्रयोजनवच अभ्युपेत्यम् '। अन्येषां जन्मनो हेतुफले 'कर्म-तत्फलनुभौ । तस्मात् रामदिवद्वतार इत्यर्थः ।
तात्पर्यदीपिकायुक्त १. खखकार्यभूत, सकार्यभूत-पा. २. सर्वत्र टीकायामेक्कारोऽत्र नास्ति । ३. 'येय इति-पा० ४. विधिपरत्वम्-पा. ५. सापेक्षानुवादः-पा० ३. तस्यैव-पा. त्-पा ८. उत्पतिसम्भवः-पा. प्रमाणान्तरेण निपन्नम्-प १1. अभ्युपेतम् , अभ्युपगम्यम्-पा, १२. तत्कर्मतत्फलानुभवी-पा. 1,', अथवैशेिखोपनिषत् । 8. गीता. ४-५.
