सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:वेदार्थसङ्ग्रहः.pdf/३१८

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति

२२२ वेदार्थसंग्रह अतः,'“प्राणम् मनसि सह करणैः ” इत्यादिवाक्यं सर्वकारणे परमात्मनि 'करणप्राणादि सर्वे विकारजातम् उपसंहृत्य, तमेव परमात्मानं सर्वस्य ईशानं ध्यायीत इतेि, परब्रह्मभूतनारायणस्यैव ध्यानं विदधाति ।

  • “पतिं विश्वस्य', '*न तस्येशे कश्चन' इति तस्यैव सर्वेशानता

प्रतिपादिता । अत एव “सर्वेश्वर्यसंपन्नः सर्वेश्वरः शम्भुः आकाशमध्ये अथ, पूर्वपक्षोदाहृनश्रुतीच्याचष्ट अत: इत्यादिन । अत: कारणवाक्यै:', श्रीपुरुषसूक्तन, अनन्यार्थनारायणानुवाकादिभिश्च, नारायणस्य परमकारणत्वेन प्रति पन्नत्वात्, ब्रह्मशिवयोः तत्सृज्यत्व - "तसंहायत्वादिश्रवणाच इत्यर्थ । “' प्राणम् इत्यादिश्रुतेरर्थ संग्रहेणाह सर्वकारण इति । उपसंहृत्य । परमात्मनि विकार जातोपसंहारमनुसंधाय – इत्यर्थ । सर्वस्येशानं ध्यायीत इति । “सर्वस्य वशी ” इति पूरकवाक्यान्वयप्रदर्शनम् । तदर्थमाह पर इति । ईशानत्वादिकं नारायणस्यैव मुख्यम् इति, ईशानादिशब्दा: तस्यैव वाचकाः इत्याह पतिम् इति । 'सर्वेश्वयै' इत्यादिवाक्यस्यार्थमाह अत इति । “विश्वाक्ष विश्वशम्भुवम् " इति नारायणवाचकत्वेन शम्भुशब्दयोगदर्शनात्, *** शम्भु स्वयम्भूदुहिण ” इति अर्थान्तरविषयत्वेन ' निघण्टुदर्शनाच इति भावः । . अथर्वशिरोपनिषत् । २. सर्वविकारजातम्-पा. त. उ. ना. १३ १. 5. तें. उ. ना, २-९. 1. अथवैशिखोपनिषत् । ४. कारणवाक्ये-पा. 5. बृ. उ. ६-४- १. ५. संहार्यत्वादि-पा. 6. तं. उ. ना. १३-१, ६. सुपूरक, संख्यापूरक-पा० १. हलायुध, अभिधान रत्नमाला. १-७. ७. बाक्यार्थम्-पा. ८. विश्वाख्यम्-पा. ९. वाचित्वेन-पा. १८. विधयत्वे-पा०