सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:वेदार्थसङ्ग्रहः.pdf/३०१

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति

तात्पर्यदीपिकायुक्तः ८, सात्विकाचैवेत्यादि-पा० ९. एतदुतं भक्तीति-पा० विशेषतश्च उक्तम् :- '* अग्नेशिवस्य माहात्म्यं तामसेषु प्रकीत्येते । राजसेषु च माहात्म्यम् अधिकं ब्रह्मणो विदुः।।'

  • सात्विकेष्वथ' कल्पेषु माहात्म्यमधिकं हरेः ।

तेष्वेव योगसंसिद्धाः गमिष्यन्ति परां गतिम् ।।'

  • सस्खल्याः िपतृणाम्...” इत्यादि ।

संकीर्णेषु एतदुक्तं भवति – आदिक्षेत्रज्ञत्वात् ब्रह्मणः तस्यापि केषुचिदहस्सु सत्त्वम् उद्रिक्तम्, केषुचित् रजः, केषुचित् तमः ।। इत्यर्थः । यद्वा, कल्पमाहात्म्यप्रतिपादनं नाम – तत्तत्कल्पानुगुणदेवतामाहात्यप्रति पादनम्; "यथा पुरवर्णनं नाम, पुरस्य'पुरुषगुणवर्णनम्, यथा च 'वनबर्णनं नाम, तद्साधारणवृक्षादिवर्णनम् ।। किंदैवतम् ? किंगुणकम् ? इत्यत्राहं विशेषतश्च इति । जगत्स्रष्ट्रः ईश्वरस्य ब्रह्मणो गुणवश्यस्वे' न संभवति, गुणविभागकथनस्य किं प्रयाजनम् ? “सङ्कणस्सात्विक्राश्च' ' इत्यादिवचनं किंगुणकेन ब्रह्मणा प्रोक्तम् ? '* भूयसां बलीयस्त्व ? यायादिदं वचनं बहुभिः पुराणै: बाध्यम्-इति शङ्कायाम् आह एतदुक्तम्' इति । १. सात्विकेषु च-पा० | |.. मात्स्यपुराणं ५३-६८ . २. पितृणामेिति कश्चिन दृश्यते । 2. मात्स्यपुराणे ५३-६७. ४. मात्स्यपुराणे ५३-६९. ३. तत्तत्कालानुगुण-ा • 1. पूर्वमीमांसायाम् ३-३-१०, ४, यथा पुरवर्णनं नाम तदसाधारण वृक्षादिवर्णनम्-पा० ५. पुरस्थगुणवर्णनम्-पा० ६. वर्षावर्णनम-पा. २०५