वेदार्थसंग्रहः मृत्पिण्डारब्धधटशरावादिगतान्युदकाहरणादीनि सर्वकार्याणि यथा तस्यैव भवन्ति, एवम्, सर्वजीवगतसुखदुःखादि पर्वम् ईश्वरगतमेव स्यात् इति । घटकरकादिसंस्थानानुपयुक्तमृदूव्यं यथा कार्यान्तरानन्वितम् एवमेव सुर-पशु-मनुजादिजीवत्वानुपयुक्तेश्वरः सर्वज्ञः सत्यसङ्कल्पत्वादि इदमेकमेवाम आसीत् । ', '“ आत्मा वा इदमेक एवाऽग्र आसीत् ', ' एको ह वै नारायण आसीत् । , “ विष्णुस्तदासीद्धारेव निष्कलः ”, “ त - मीश्वराणां परमं महेश्वरम् ?” इत्यारभ्य, *स कारणं करणाधिपाधिष ” इत्यादीनि ऐककण्ठ्येन ईश्वरस्य जगत्कारणत्वं वदन्ति । ईश्वरस्य च **न तत्समश्धाभ्यधिकश्च दृश्यते ” इति समाभ्यधिकरहित्यं च श्रूयते । तच ईश्वरस्य ब्रह्मांशत्वे तु न घटते। अंशात् अंशिनोऽधिकत्वेन' ईश्वरादप्यधिकस्य संभवन् । तस्मात्, समाभ्यधिक रहित्यात् जगत्कारणत्वाच ईश्वर व ब्रह्मति, ईश्वरस्य ब्रह्मांशत्वमनुपपन्नम्-- इत्यभिप्रायेण “ईश्वरः स्वरूपेण'इत्युक्तम् । न हित्वया अस्मन्मत इव आत्मशरीरभावेन तादात्म्यं वण्यते ? अपि तु ईश्वरः स्वरूपेणैव पुग्नरादिरुपेण स्थित इतिं हि तादात्म्यं वण्यैते ? तथा सति मृत्पिण्डास्थ्धघटादिगतोदकाहरणादिकार्याणि यथा मृत्पिण्डस्यैव भवन्ति, एवम्, 'सर्वजीवगतसुखदुःखभागीश्वरस्यात् इत्यर्थः । पुनः, परमतं शङ्कते घटकरकादि इतेि । यद्यपि कार्यत्वेनोपयुक्त मृदंशस्पर्शि घटादिगतोदकाहरणादि भवति, तथाऽपि कार्थत्वेनानुपयुक्तमृदंशान्तर १. घटशरावादि-पा० 1. ए. . ५-१-१. २. सुरनरजीवत्व, सुरनरमनुजादिज बन्व, सुरनरपशुमनुजादिजीवत्व, मृ’ शु- ४. श्रे, उ. ६. १३. ]. थे. उ. ३-१९ . ३. इत्यादिनैककण्ठ्थेन-पा ४. अधिकत्वेनेति क्रचिन्न । ५. खरूपेणैवेत्युक्ता-प!.. ६. सर्वजगतस्सवंसुख सर्वजोवगतसर्ध सुख-१० ७घटशरावादि-पा. ८. कार्यकरत्वेन-पा. { उ. १.
- ६, उ. ६-१३६
