सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:वेदान्तकल्पतरुः.pdf/६१

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
१९
संविदः स्वप्रकाशत्वमात्मत्वं ।
सर्ती छटवदस्वप्रकाशा स्यात् । आत्मार्थप्रकाशये: संविातिरेके संविदर्थात्म

प्रकाशरूपा न भवेत् किंतु ज्ञापिका स्यात् तथा चानत्रस्येत्याशय: । अर्भ दमाशङ्कते अथेति । संविटश्चार्यात्मनेाश्च प्रकाशावित्यर्थ । कथंभते तावित्यऐचतायां स एवाह संविदेवोतेि । ट्रषयति एवमिति । संवदति रिक्तप्रकाशाऽनङ्गीकारे संविदर्थात्मनां साहित्यमुक्तं स्यात् तथा च पुचपाण्डि त्यतुल्यतेत्यर्थः । अर्थसंविदा: सहभावमङ्गीकृत्याऽनुपयेग उक्तः । स एव ऋ । चिदसिटु इत्याह न चेति । अतीतादिबुट्टिस्तत्सहिता तद्विषयहानादिबु- २० । १६ टुिजनकत्वाद्वर्तमानबुद्धिवदिति शङ्कते तद्विषयेति । तद्विषयाश्च ता: हा नादिबुद्धयश्च इति विग्रहः । तद्विषयहानादिबुद्धिजनकत्वादिति हेतैः तद्वि षयत्वविशेषणास्याऽसिट्टिमाह नेति । तां परिहरति हानादिजननादि ति । सिटे च हेतावतीतादिसंविदामर्थसहभावसिटेस्तद्विषयत्वसिद्धिरित्याह अर्थविषयेतेि । अर्थविषयहानादिप्रवृत्तिजननाट्टानादिबुद्धेरर्थविषयप्रका शत्वे ऽतिप्रसङ्गं दर्शयन्विशेषणाऽसिद्धिं द्रठयति तत्किमिति । श्रधइति समी । प्रयत्रबदात्मदेहसंयेगेार्थविषयप्रवृत्तिहेतुरपि जडत्वानार्थविष्यप्रक्रा शश्चेत्संवित्प्रक्राशे ऽपि स्वप्रकाशत्वात् स्वमाचे सार्ती प्रये त्वप्रक्राशनाद जड एव । अर्थस्यापि स्वप्रकाशस्रयान्तभावेन सिट्टिश्चेट्दर्यसंविद्वेदेो न स्यादि त्यभिप्रेत्याह नन्वयमिति ।

मा भूढेट इति वदन्तं बैट्टगन्थिनमेक्रदेशिनं निराकरोत्याचेता

न च प्रकाशस्येति । सिट्टान्त्यभिमतं संविद्विवर्त्ततया तदभेदेनार्यसि द्धिमथ्यासाऽसम्भवं वदत्यामीति मन्वाने ऽनुवदति तस्मादिति । एवं २१ । १ मद्वितीयतामाह न चास्येति । श्राजानतः स्वभावत: । इत्यं तर्कि ते * आत्मस्वप्रकाशत्वे प्रयुज्यते । देवदत्तसुपिकालेना देवदत्तात्मा ऽस्तीति व्यवहारहेतुसादात्कारवान् कालत्वादितरकालवदिति । न च सुप्रावहंवृत्ति रस्ति न च पुरुषान्तरं साक्षात्कर्तुमर्हति । ईश्वरमते येगिमते वा ऽनैश्वरे त्ययेगजेति च विशेषणीयमिति स्वप्रकाशत्वसिद्धिरिति । तदेवं पदान्तरनि रासेन स्वग्रकाश आत्मति स्थापितम् । अस्मिनु पदे ऽध्यासाक्षतपकत्या भाष्यं


•