विभज्यमानसाकाङ्त्वे हेतुः । विभज्यमानत्वे सति साकाङ्गत्वं चेक्रवाक्यत्वे हेतुः । आह हि परमर्षिरयैकत्वादेकं वाक्यं साकाङ्गं चेद्विभागे स्यादिति । साकाङ्कत्वादित्युत्ते प्रकृतिप्रत्ययेारप्येकवाक्यता स्यात्तन्निवृत्त्यर्थं विभज्य मानेति । न हि प्रकृतिप्रत्ययये॥विभागे विद्यते । विभज्यमानत्वेन पद स्वापतिर्विवक्षितता । तावत्युत्ते भगा वां विभजत्वर्यमा वां विभजत्वित्यादै। निरपेक्षतविभागे ऽपि वाक्यत्वं स्यान्नच हि प्रतिघद विभजत्वित्यन्वयात्रिरा काङ्गत्वं तन्निवृत्यथै साकाङ्कत्वबिशेषणम् । अथैक्रत्वविशेषणस्य तु स्यानं ते इतीदमेब व्यावत्र्यम् । अञ्च च वाक्यभेदे ऽद्याप्यसिद्ध इति तन्नेापन्य प्रम । देवस्य त्वति मन्त्रे ह्मग्नये निर्वपामीतिपदातिरिक्तपदानां न निर्वापे समवेतार्थत्वम । एवमन्यच्चापि कर्मणि तेषां न समवेताथैतेपल भयते तेनागत्तीनां तेषां समवेत्तार्थाग्निनिर्वपाभिपटाभ्यामेक्रवाक्यतां कल्प यित्वा तदनुरोधेन जघन्यया ऽपि वृन्या ऽर्थाभिधानसामथ्यै कल्प्यताम् । मन्त्रभागयेास्त्वनयेारूपस्तरणासादनार्थये। : पृथगर्थाभिधानसमर्थस्यैकवा क्यतामनषेच्यैवार्थप्रतीतिकार्यवशेन सिट्टत्वान्न वाक्यपूर्वक्रत्वं लिङ्गस्येति ६१० । ११ सिद्धान्तयति भवेदेतदेवमिति । प्रयेोजनैकत्वेनेति । विशिष्टकार्थप्र मिति: प्रयेाजनं प्रधानमेकमर्थमित्ति अचैकशब्ट: प्रयतः स्येानं ते इत्यस्य धाक्यभेदप्रतिपादनात् । एकस्मिन्वाक्ये पदार्थानां बहुत्वादेकार्थत्वम् अयुक्त मित्याशङ्क विशिष्टार्थाभिप्रायेण प्रथानमित्युक्तम् । ननु भाबनेव प्रधानं कथ मुपस्तरणादेः प्राधान्यमत्त आह अनुष्ठेयार्थश्चेतेि । मन्त्रावयवावबिनि युज्य हि नाऽवयविख्यं वाक्यं विनियेातुं शक्यते ऽत्तश्चैकवाक्यत्वादिना ऽप्यवयवै विनियाज्जै। तयेश्च मिलितयेनैकार्थप्रकाशनं सिद्धमिति देवस्य त्वेत्यादाविवैकवाक्यतावशेन कथं दित्सामथ्र्यमनुमेयम् । त्वचोपस्तरणे पूर्व भागाथै उत्तरों मन्त्रभागे भड़का व्याख्येय : । पुरोडाशासादने चातरभा रस्य च मन्त्रभागस्येकैकस्मिनुपस्तरणे पुरोडाशासाटने चार्थप्रतीतिकार्यवशेन प्रतीतं यत्सामथ्र्यै तन्मन्त्रभागद्वयस्य विनियाजिक्रां श्रुतिं पूर्वेणे पस्तृणुया
अनुष्ठेयप्रचार्थ इति मु• भा• पु. पा• । + निराकाङ्कत्वादिति ३ पु. या• । $ वावयेन विनियेत्तुमिति ३ पुः प्राः ।
