सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:वेदान्तकल्पतरुः.pdf/४७७

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
४१९
पुरुषविदद्याधिकरणम् ।

ब्रह्मप्रत्यभिज्ञायाश्चातिप्रसक्तत्वं चेत्यर्थः । तचापि आथदैविक्रविभूतेर्ब हुविद्यासाधारणत्वेनाऽसाधारणसंभृत्याटेः सकाशाइवृतत्वात्तदनाकर्षकत्वं संभृत्यादयस्त्विति भाष्येणेक्तिम् । न च ब्रह्मसंबन्धमाचेवणेत्यादिना च ब्रह्मप्रत्यभिज्ञाया अप्रये॥जक्रत्वमुक्तमिति विवेक्रः । संभृतिदुत्र्यार्थीत्येत्त त्सूचपटं (प्रगृह्यत्वाभावाय)* द्वन्द्वैकवद्भावेनव्याचष्टतम्मादिति । अत इति सूचपदेन पूर्वाधिकरणे।क्तस्थानभेदेो न परामृश्यते तस्य षोडशकलादिविदा स्वभावेनाव्यापकत्वात्किं तु यथा तचादित्यविशिष्टब्रह्मणे ऽतिविशिष्ट ब्रह्मणश्चाप्रत्यभिज्ञानमुक्तमेवमिहाप्यसाधारणगुणप्रत्यभिज्ञा भावे ऽस्त्यसा वत्त इति निर्दिश्यतइत्याह प्रत्यभिज्ञानाभावादिति ।

प्रत्यक्षविध्यभावे ऽपि प्रत्यभिज्ञानवजेनात् ।
कल्पयित्वा विथिं विद्या खिलेनाक्तापोह भेदिता ॥

६०८ । १
पुरुषविदायामिव चेतरेषामनाम्नानात् ॥ २४ ॥

छान्दोग्यशाखाविशेषे तावदेका विद्या ऽधिगत्ता पुरुषेो वाव यज्ञ स्तस्य यानि चतुविंशतिवर्षाणि तत्प्रातःसवनं चतुश्चत्वारिंशद्वाणि माध्यन्दिनम् अष्टाचत्वारिंशत्तीयं सवनम् । यदशिशिषति पिपासत्ति यद्रमते सा ऽस्य दीवा अथ यट्टसति जच्चति तत् स्तुतशस्त्रे । शब्दवत्त्व सामान्यादिति दीदवादिकल्यना । तं चेदेतस्मिन्वयसि किं चिट् व्याध्याद्युपत्त येत्स ब्रयात् प्राणा वा वसव इदं मे प्रात:सवनं माध्यन्दिनं सवनमनुसन्त नुतेत्यादिराशी: । सान्त्वेलायामेत्तत्रयं प्रतिपद्येताऽतित्वमस्यच्युतमसि प्राण संशितमसीति मन्त्रप्रयेोग: । तैत्तिरीयके तु पठयते तस्यैवं विदुषे यज्ञ स्यात्मा यजमान: श्रद्धा पत्री शरीरमिधममुरे वेदिलेंमानि बहिर्वेदः शिखा हृदयं यूप: काम आज्यं मन्युः पशुस्तये। ऽग्निर्दमः शमयिता दति राणा वागछेत्ता प्राण उद्राता चतुरध्वर्युरिति । विषयविवेकेा भाष्यर्टीकयेोव्यै ख्यानायै दर्शितः । अच तैत्तिरीयगतयार्विदुषो यज्ञस्येति षष्ठयोः सामाना थिकरण्यवैयधिकरण्याऽनवधारणात्संदेह: । असाधारणगुणप्रत्यभिज्ञानाभा वात्संभृत्यादै विद्याभेद उक्तः इह त्वसाधारणगुणप्रत्यभिज्ञानाद्विदैक्य


  • ( ) एतन्मध्यगेो ग्रन्थे नास्ति ५ पुः ।

। अत्र द्वादशं संभत्र्याधिकरणं पूर्णम् । तत्र मूत्रम् १-संभृतिद्व्याप्यपि चात्तः २३ ॥