प्रसङ्गः संस्कारस्य च सुषुप्रैौ न सांकर्यवारकत्वम् । न हि घटसंस्कारे धटाकाशं व्यवस्थाप्रतीत्याद्यैः कृत्तावनवकाशैा । अहरहर्गच्छन्त्य इति । अहररिति वीप्सा एकस्यैव गत्यागती दर्शयति। ये प्राणिनः सुषुप्रे सत्संपन्नास्तइह जागरिते व्याघ्रो वेत्यादि यद्यद् भवन्त्यभवन् तणव सुषु
यूर्वच प्रत्यभिज्ञानात् स एवेत्तिष्ठन्तीत्युक्तं तर्हि विशेषविज्ञाना. भावविशेषेणैक्यप्रत्यभिज्ञानात् सुषुरेिव मुक्तिरिति पूर्वपक्षमाह विशेष विज्ञानाभावादित्यादिना । विक्रारान्तरे करालवदनत्वाद्वै सत्यपीत्यर्थः । ज्ञानाऽभावसाम्येन सुमुिग्ध्योरभेद: तर्हि स्वजागरित्तयेरपि विशेषवि ज्ञानसाम्यादभेदः स्यादिति प्रतिच्चन्दोमाह न हीति । अथ सत्यप्यप्रये। जकसाम्ये प्रयेाजकभेदात् स्वप्रजागरित्येोभेदस्तर्हि सुषुप्रिमेहयेयारण्यवि शिष्ट इत्याह बाह्येन्द्रियेत्यादिना । प्रयेाजनभेदमाह श्रमापनुत्यर्था हीति । ननु शरीरपरित्यागार्थश्चेवन्माहस्तर्हि मुग्धः सर्वः शरीरं त्यजेदत् आह यद्यपीति । सत्येव मे॥हे मृत्तिरित्यस्ति व्या:ि सैव कारणत्वोप येगिनी न तु सति भवत्येबेति स्थिरकारणस्वीकारादित्यर्थः । यदुक्तं सुखमङ्मस्वाप्सं दुःखमहमस्वाप्समित्यादिवैलचण्यात् सुषुप्यस्यापि भेद सङ्ग इति तचाह सुषुप्तस्य त्विति । निमित्तादीनि भ्रमादीन्युक्तान्येव । तत्प्रविलयायेति । अद्वयब्रह्मात्मत्वप्रतीतिसमये विचारेण तत्प्रविलया येत्यर्थः ।
५६ । ११ न स्यानते ऽपि हि परस्योभयलिङ्ग सर्वत्र हि ॥ ११ ॥ अच क्रश्चिवट् भिन्नाभिन्ने ब्रह्मण्यभिन्नस्रयमाचं चिन्तनीयमित्यनेना धिकरणेन विचायैते न तु भेदे निषिध्यते इति वदति तस्य भ्रान्तिज्ञानं ब्रह्मणि स्या न हि रूपरसादद्यात्मके घटे रुपवानेवेति ज्ञानमभ्रान्तं भवति । भिन्नरुपमदृष्ट भित्ररूपं द्रष्टव्यमिति चेत् तर्हि तस्य भिन्नाकारस्य ज्ञेयत्वेन
अत्र तृतीयं कर्मानुस्मतिशब्टविध्यधिकरणं पूर्णम् । तत्र मूत्रम् –स एव तु क्रमैन् स्मृतिशब्दविधिभ्यः ९ ।।
- यत्र ततुर्थ मुग्धाधिकरणं पूर्णम् । तत्र मूत्रम् १-मुग्धे ऽर्थसंपत्तिः परिशेषात् १०॥
