प्रधानब्बाधमुवा गुणभूत्वान्तरवाक्यैरपि बहुभिर्वायुनित्यत्ववाक्ययेर्बाधमाह तेषामपीति । तेषामवान्तरवाक्यानां मध्ये इत्यर्थः । अद्वैतप्रतिपाद् कतामिति । इदं सर्वं यदयमात्मेत्यादिवाक्यानामित्यर्थ । मातरिश्वे त्यतिक्रमग्रहणमाकाशजन्मसम्मथैनात् कार्यस्यापि कायै वायु : कुत्ता ऽस्य नित्यत्वमित्यष्टमः ॥
भास्करोक्तं दूषणं शङ्कित्वा भाध्यमवत्तारयति नन्वित्यादिना । श्रग्निविस्फुलिङ्गदृष्टान्तश्रुतिविरोधादिति । ननु नात्माश्रुतेरित्यथि करणे ऽप्येतच्छुत्पिबलेन पूर्वयक्त: । सत्यम् । तच हिं ब्रह्म नित्यमुपेत्यैव जीवस्य त्स्मादुत्यतिरेतद्वाक्यबलेन शङ्गिष्यते ऽच तु यथा ऽग्नेरग्निरेव विस्फुलिङ्ग उत्पद्यते णवं ब्रह्मान्तराट् ब्रहेति शङ्कयते । ननु यदद्यात्मा आत्मान्तरं प्रति कारणं त्वहेि तस्याप्यन्य इत्यनवस्येत्याशङ्काऽग्निवि स्फुलिङ्गवदनादित्वाददेष इत्याह न चेति । अपि च विवर्तता हि कायैता तच ब्रह कामित् िधदनु प्रष्टव्यः किं ब्रह्म स्वयं सत्यमसत्ये कुच चिद ध्यस्तम् उत्त सत्यान्तरे किं वा विनैवाधिष्ठानेन स्वयमेवारोपितम् । नाद्य इत्याह यत्स्वभावाद्विचलतीति । न द्वितीय इत्याह ययेोस्त्विति । न तृतीय इत्याह न च निरधिष्ठान इति । अनादित्वान्नाऽनवस्थादेष भावहर्तीत्युक्तत्वाद् भाष्यायेगमाशङ्काइह पारमार्थिकेो हीति । भाष्ये ऽनवस्याशब्देन प्रमाणाभाव उच्यते । अग्निविस्फुलिङ्गादेर्हि छ चित्कार्य कारणभावस्य प्रमित्तत्वात् प्रागप्येवपिति परंपरा स्थादच तु विकारस्य सते ब्रह्मणः समारोपिते ऋ चित्समारोपः स्यात्स च न प्रमित्त इत्यपरि निष्ठत्यर्थः । माध्यमिकमलनिषेधप्रस्तावे हि अन्यत्तत्वमनधिगम्य प्रत्यक्षा दिप्रमितनिषेधिा न युज्यते तैरेव विरोधादत: प्रमित्त: परमाथै एवाधिष्ठान ४७७ । १७ मिति झुपपादितम् । असदधिष्ठानेति । असच्छब्दे ऽपरमाथैवचनः ।
श्रत्र द्वितीयं मातरिश्वव्याख्यानाधिकरणं पूर्णम् । तत्र सूत्रम् ९-एतेन मातरिश्वा व्याससू' अ* २ या• ३ सू ९७ ॥
- ब्रह्मनित्यत्वमिति २ पुः पा• ।
