सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:वेदान्तकल्पतरुः.pdf/३५२

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
२९६
वेदान्तकल्पतरौ [त्र्प्र. २ पा.२ त्र्प्रधि.५
 

४५१ । १५ माह संस्कारमात्रज हीति । मावग्रहणेन प्रमाणकारणेन्द्रियादिसहेि तत्वं व्यावत्यैते न तु भ्रमहेतुढेदेषसाहित्यम् । अत एव भाष्यगत स्मृत्शिब्दः प्रमाणमिलित्तसंस्कारजत्वाद् भ्रमे ऽपि स्वप्रज्ञाने औपचारिके व्याख्यात्ञ्य: । उपलब्धिस्त्वित् िभाष्यगात्रभुपलब्धिशब्दं व्याचष्ट प्रत्यु त्पन्नेति । प्रत्युत्यन्नेन वर्तमानेन वस्तुना इन्द्रियसंयोगेनेत्यर्थः । षट् त्वाद्वैधम् न सिध्येदिति झालात्तीत्ततां प्रत्ययत्वहेत्ताराह अपि च स्वत इति । ननूत्सर्गत: प्रामपि प्रामाण्यमनुमानादपाद्यतामत्त आह श्रनुभ वविरोध इति । अबाधित्तविषयत्वेनावगत्तस्यानुमानस्य प्रमाणत्वात्सति प्रत्यक्षबाधे न प्रमाञ्जनकत्वमत्ता बाध्यकानुदयान्न प्रत्यक्षम्य प्रामाण्यापवाद संभविष्यतीति भाघ्यं तच न संभवतीति प्रमाणेन न संभवतीत्यवधारित इत्यर्थः । तेन संदिग्धा वस्तुधर्मो ऽन्यसाध्यम्यैडट्रमबत्वादेः संभविघ्य तीति सचित्तम

अर्थोपलब्ध्यभावान्न वासनानां भाव इत्ययुक्तं परेषामर्थाभावाद्वास ४५२ । ६ नानामर्थोपलब्धिभिव्यैरिसंभूत्वादित्याशङ्कवाह यथालेकदर्शनमिति । त्वया ऽपि ह्यष्टर्योपलव्धे: स्वग् वासनाजन्यत्वं लेाकसिद्धान्वयव्यतिरेकाभ्या मवगन्तव्यम् । तट्टान्तेन च जाग्रत्यनुमेयं तथा च यैो लैक्रिकाधन्वय सनारुपकारणे स्वप्रत्ययजनकवासनाया अपि जाग्रदयेौंयलब्ध्यर्धीनत्वट शेनात्कारणकारणत्वेन तचाप्ययेयलब्थे: स्यित्तत्वादत्तश्व वासनानाम र्थोपलब्थिभिव्यििसद्धेरित्यर्थः । न लैकेिकी वासनेति । अन्तरेणा प्रयमेक्रसंस्पतिपत्तिसमानाक्रारविज्ञानस्य वासनात्वं ह्यलैक्रिकमिति भावः । वासना हि गुणस्तस्याश्रयः समवायिकारणं तचाप्रयत्वाभिमतमालयवि ज्ञानं वासनया सहेत्पद्यते पूर्व वा । नादद्य इत्याद्द येोरिति । नि , 1 ११ यतप्राक्सत्वं हि कारणत्वमित्यर्थः । न द्वितीय इत्याह प्रागिति । अस तश्चाधारत्वायेागादिति ट्रष्टच्यम् ।


व्याख्यात छूति १ ए. या संद्विधस्तु धर्म इति । पुः पा• । + संभविष्यतीति १ पुः पा• । $ एकं वारणेति नास्ति ९ पुः ।