सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:वेदान्तकल्पतरुः.pdf/३३८

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
२८२
वेदान्तकल्पतरौ [त्र्प्र. २ पा.२ त्र्प्रधि.४
 

यदे ऽधिष्ठानस्य बाह्यस्य केन ग्रहणं किं यस्याक्रार आरोप्य: तेनैव सर्विकल्पकप्रत्ययेनेत रुपत्समसमयभवा निर्धिकल्पयेकेन प्रथमे किं वाह्यम ४३२ । १८ भिमतं यघारोपः स्वलवणं वा सामान्यं वा नादद्य इत्याह न त्वावश्किल्प इति । विकल्प: सविकल्पकप्रत्ययस्तावदभिलापसंसर्गयेभ्यजातिविशिष्टवस्तु गेचरः । अभिल्लापस्य च शब्दस्य सामान्येनैव सह समय: शवये। यहौतुं अत: शब्देलिखितासविकल्पकप्रत्ययस्य न स्वलनक्षतणघिषयत्वमित्यर्थ सुखादीनां वणिकभावानामात्मा स्वरूपमशक्यखमय: । यतेो ऽनन्यभाग न्याऽननुगते हि सः । अतस्तेयां स्वसंवितिरसाधारणाकारविषया विनि रभिञ्जल्पानुषङ्गिणी न भवति किं तु निर्विकल्पिकैवेति श्लोकार्थः । एतेन सामान्यात्मकधाह्यस्य सविकल्पकबेोधेन ग्रहणमपास्तम् । व्यक्तिमगृर्डीत्वा रुतद्वहणाऽयेगाहात्तेश्चोक्तमार्गेणाऽशक्यग्रहत्वादिति । द्वितीयं निषेधति न चेति । विकल्पेनागृहीते बाह्ये विकल्पसमसमयेन निर्विकल्पकेन गृहीते वि कल्प: स्वाकारमारोपयितुं नार्हतीत्यर्थः । आदद्ययेतिीयं निषेधति अयू ह्यमाणे त्विति । अधिष्ठानाऽग्रहणे आरोप्यमाचं प्रतीयते नारोप इत्यर्थः । एवं तावदधिष्ठानप्रतिभासाऽसम्भवाद्वाह ज्ञानस्वरुपस्यारोपः प्रतिषिद्धः" इदा नौमारोप्यस्फुरणाऽयेगाच नारेराप इत्याह श्रपि चेति । स्वसंवेदनं सन्तं विक्रकल्पं यदा बाह्य बाह्यत्वेनारोपयति तदा किं वस्तुसन्तं स्वाकारं गृहीत्वा पश्चादारोपयतीति येIजना । युगपत्स्वाकारस्य ग्रहणं बाह्यत्वेन चारोपणमिति वम् । नाद्य इत्याह स्वाश्कारो हीति । स्वप्रकाशत्वपरप्रकाशत्वाभ्यां भेदा वभासानैक्यस्फुरणसम्भव इत्यर्थः । अन्यदेव स्यात् सिध्येत् प्रयेतेत्यर्थः । ननु स्वाकारः समारोपित इति । य: स्वाकार: स समारोपिंतात्म्मकेा न सु स्यादित्यनुषङ्गः न स्फुरोदित्येवायै: । द्वितीये किं बाह गृह्यमाणे विवेका ऽयहे। मृषाव्यवहारं प्रसूते अगृह्यमाणे वा । नाद्य इत्याह न चेति । न द्वितीय

  • ॥ १७ इत्याह प्रपि चेति । अपेिचकारः समुचयार्थे ! एतदुपपत्तिसाहित्यं प्राच्या

षतिं एवं तावद्वस्तुसन्तमित्यारभ्य । परमार्थज्ञानाकारस्य बाह्मवस्त्वात्मना।


प्रतिप्ति इति ३ पु. पा• ।