सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:वेदान्तकल्पतरुः.pdf/२१५

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
१७३
भावरूपाऽविद्यासाधनम् ।

ऽपि ब्रह्म अभिधानादिवासित्तमत्यत आह । न च ब्राह्मण इति । निरविदास्याविदद्यासिद्धप्रमाणानाश्रयत्वात्र तज्जवासनाश्रयत्वमित्यर्थः । अष्टा नपेच्य वासना: श्रह्म जगत्सृजेत्तचाह ब्रह्मणश्चेति । अध्यापकाध्येची रुच्चारयितृत्वाट्राष्ये ऽभिधातृग्रहणेनेक्तिरित्यर्थः । सदमेणेत्यस्य व्याख्या शक्तिरूपेणेति । कर्मविदेतपिकाविद्याभ्रान्तयस्तासां वासनाभिरित्यर्थः ।

भ्रमात्संस्कारत्तश्वान्या मण्डूक्रमृटुदाहृते ।
भायरूपा मत्ता ऽावदद्या स्फट वाचस्पत्तारह

श्रप्रज्ञातं प्रत्यक्षत: । अलक्षणमननुमेयम् । अप्रतक्यं तर्का. ३४७ । १० ऽगेोचरो ऽविज्ञेयमागमत् : । साविसिंट्टस्य ह्यज्ञानस्यागमादिभिरसत्वनि वृति: क्रियते ।

ननु किं भावरूपया ऽविद्यया प्रयेोजनम् । अज्ञात्तशुक्तिब्रह्मवित्र त्वन्न रजतजगद्भमासदः । अज्ञातत्वस्य च ज्ञानाभावादुपपत्त । तन्न । स्वयम्प्रभप्रत्यगुब्रह्मणः स्वविषयप्रमाणानुट्ये ऽपि यथावत्प्रकाशापत्ता जग ट्भ्रमाभावप्रसङ्गात् । न हि स्वयम्प्रभं संवेदनं स्वविषयप्रमाणानुट्यान भाति । यद्यपि शुक्ति स्वत एव जडामविद्या नावृणाति त्यापि त्स्थानिवा यभाव रुपरजतापादानत्वेनेष्टव्येति भावरूपाविदा सप्रयेाजना । प्रमाणं तु डित्य र्तिक्रा प्रमात्वाद् डपित्थप्रमावत् । ये तु प्रमा स्वप्रागभावनिवृत्तिरेव न तु निवर्तिकेत्ति मन्यन्ते तान् प्रति निवर्त्तिकेत्यस्य स्थाने निवृत्तिरिति पठित् व्यम् । न चैतदसमवेतत्वमेतदन्यसमवेत्तत्वं चेापाधि: । तत्सखादीनामेत निष्ठप्रमाभावत्वरहितानादिस्वप्रागभावनिवक्रत्वेन साध्ये विदद्यमाने ऽपि उपाध्यभावेन साध्यत्र्याििरति त्वदुक्तमर्थ न जानामीति व्यवहारान्यथानु पपत्तिश्च मानम् । न च प्रमाणते न जानामि किं तु जाने इति व्यपटे शायै: । त्वया सति केा मदुत्ते ऽर्थ इत्युक्ते ऽनुवटेन च शक्रोत् ि । न च सामान्येन ज्ञाते विशेषते ऽज्ञातम् । सामान्यस्य ज्ञातत्वात् । विशेषस्य चाबुट्टस्याज्ञानव्यावर्तकत्वेन प्रतिभासायेगात् । प्रमित्तत्वे चाज्ञात्तत्वव्य।


प्रागभाव इति ३ युः पा. ।