भरिच्छेदः प्रत्यक्षबाधः ४१ श्रतस्य प्रत्यक्षस्य न्यूनबलरवात् । अन्यथा इदं रजतमिति भ्रमोऽपि इयं -भुक्तिरित्यानंघ अपेक्षया प्रबलं स्यात् । इति, तदुपहास्यम् । यदि प्रत्यक्षे भ्रमत्रिलक्षणत्वेनानिश्चितं कथं तत्रभवताSत्रापच्छेदन्यायः सधैर्यते ! किन्नमपच्छेदाधिकरणे चिन्तअत विषमयोर्दयोः । ६५धनicश्चतप्रमाणवः एव यवांपर्यं पूर्वा दौर्बल्यं व्यवस्थापितम् । तथा चेत् प्रमानन्तरभ्रमस्यापि परत्वमात्रेण प्राबल्यं स्यात् । कथं च प्रत्यक्षस्य भ्रमबलक्षणत्वनिश्चयः । कारण दोषाभाचावधारणेन बाधतप्रत्ययात्यन्तभावेन च सुप्रतिष्ठितं हि तस्य श्रमविलक्षणत्वमिति । इदमत्रावधेयम्। अपच्छेदनिमित्तकौमत्तिकविशेषविधायके शास्त्रे वे अपि स्वार्थबोधने परस्परनिरपेदे । अत एव एकैकापच्छेदमात्र वति प्रयोगे तच्छत्रमात्रप्रवृति: । तदिदं तयोः परस्परनैरपेक्ष्यं तयोः अंबाग्र्यानियमे पर्यवस्यति । यस्मिन् प्रयोगे प्रथममुद्रातुरपच्छेदः पश्च- प्रतिहर्तुः तत्रैतक्रमानुराधेनोह्त्रपच्छेदशरात्रस्य पूर्वत्वम् । अन्यस्य परत्वम् । यस्मिस्तु प्रयोगे प्रथमं प्रतिहर्तुरपकछेदः पश्चादन्यस्य तत्र निमित्तक्रमवैपरीस्यात् शात्रयोरोप पूर्वास्वापरस्वयोर्वैपरीत्यं भवति । तस्मादनियतपौर्वापर्यस्थलेऽ3च्छेदन्यायः प्रचतंत इत्याहुः । एकस्मिन् भयोगे यस्पूर्वत्वाद् वाध्यं तदेव प्रयोगान्तरे परस्वाद् बाधकं भवति । यच्च पश्चाद् वधकं तदेव पूवन्यद्= यं च । तदेवं अपच्छेदशास्त्रयो रुभयापकछेदवत प्रयागचयं अनयतबाध्यबाधकभवं सयप एका पेक्षचेतरस्य प्रामाण्ये न कश्चिद्वशेषः । ईदृशोऽग्रमपच्छेद्न्यायः प्रकृते प्रस्यक्षादैतागममात्रस्य दौर्येय विषये नेत्र प्रवर्तितुमष्टे । प्रथमं प्रत्यक्षम् । पश्चाद्गम इति क्रमो हि नियतः ! प्रत्यक्षावगतं प्रपञ्चमनूश योऽयं प्रपञ्चः स नास्ति इति झागनेन बोधनीयम् । अतोऽत्र क्रमान्तरस्य नैव प्रसक्तिः ? एवं मनैयत्ये
