སྣ་ སྣང་ཅཙང་དམ་པ་ न शारदादेशमपास्य दृष्टस्तेषां यदन्यत्र मया प्ररोहः ||२१|| ॐधय: कविताविलासाः कुङ्कुमकेसरण नूनं सहोदराः भवन्ति । यत् मया तेषां प्ररोहः शारदादेशम् अप्रपास्य अन्यत्र न दृष्टः । व्याख्या कविताया: सत्कविताया विलासा विभ्रमाः कुडकुमस्याऽग्निशिखस्य 'अथ कुङ्कुमम् । कश्मीरजन्माग्निशिखं वरं वाह्लीकपीतने' इत्यमरः । केसराः किञ्जल्काः ‘किञ्जल्कः केसरोऽस्त्रियाम्' इत्यमरः । तेषां नूनं निश्चयेन सहोदरा एकदेशजन्यत्वाद्भ्रालरो भवन्ति सन्ति । यद्यस्मात्कारणान्मया कविना बिल्हणेन तेषां कविताविलासानां कुङकुमकेसराणाञ्च प्ररोहोऽङ्कुर उद्गम इत्यर्थः । शारदायाः सरस्वत्या आदेश प्रसाद पक्ष शारदायाः सरस्वत्या देशं कश्मीरमपास्य विहायाऽन्यत्राऽन्यस्मिन् पुरुषे शारदाप्रसाद रहित इत्यर्थः पक्षेऽन्यस्मिन् देशे न दृष्टो नाऽवलोकितः । शारदाप्रसादं विना न कविताविलासोद्गमः ॥ कश्मीरदेशं विहाय नान्यत्र कुङकुमकेसरोद्गम इति भावः । भाषा उत्तम कविता के विलास और केसर दोनों निश्चय ही सगे भाई हैं। शारदा के आदेश बिना अर्थात् सरस्वती की कृपा बिना अच्छी कविता की उत्पत्ति और शारदा देश बिना अर्थात् कश्मीर बिना केसर की उत्पत्ति, अन्यत्र होती हुई मैंने नहीं देखी है। रसध्वनेरध्वनेि ये चरन्ति सुंक्रान्तवक्रोक्तिरहस्यमुद्राः। à Sorrom:T2:TI-TFr:TTr:T==r ஆனது Gorri )
पृष्ठम्:विक्रमाङ्कदेवचरितम् .djvu/46
दिखावट