कथासु यं लब्धरसाः कवानां तं नानुरज्यान्त कथान्तरषु । न ग्रन्थिपर्णप्रणयाश्चरन्ति कस्तूरिकागन्धमृगास्तृणेषु ॥१७॥ tre: ये कवीनां कथासु लब्धरसाः ते कथान्तरेषु न अनुरज्यन्ति । ग्रन्थिपर्णप्रणयाः कस्तूरिकागन्धमृगाः तृणेषु न चरन्ति । व्याख्य ये जनाः कवीनां क्रान्तदशिनां कवीनां कथासु रचनासु लब्धः प्राप्तो रस आनन्दी पैस्ते लब्धरसा अनुभूताल्हादास्ते कथान्तरेष्वन्यासु कुकविरचनासु नाऽनुरज्यन्ति नाऽनुरक्ता भवन्ति । ग्रन्थिपणोंनाम सुगन्धिक्षुपविशेषः “ग्रन्थिपर्णं शुक बहपुष्पं स्थौणेयकुक्कुरें' इत्यमरः । 'गंठिवन' 'भटोरा' इति भाषायां ख्यातः । तस्मिन् प्रणयः स्नेहो येषां ते, कस्तूरिकाया गन्धो येषु ते मृगा हरिणाः कस्तूरिमृगास्तृणेषु घासेषु ‘शष्पं बालतृणं घासः' इत्यमरः । न चरन्ति न भक्षणप्रीति जनयन्ति ॥ अत्र वृष्टान्तालङ्कारः । भाषा जो लोग अच्छे कवियों के काव्यों को पढ़कर आनन्द प्राप्त कर चुके हैं वे अन्य छोटे मोटे कवियों के काव्यों में आनन्द नहीं प्राप्त कर सकते । गंठिवन नाम के सुगन्धित पौंधे को खाने के प्रेमी कस्तूरिमृग अन्य घासपात नहीं चरते। जडेषु जृतभूतिभार्भूिमानाः खलाः कवीन्द्रोक्तिषु के वराकाः । प्राप्ताग्निनिर्वापणगर्वोमम्बु रत्नांकुंरज्योतिषि किं करोति ॥१८॥ अन्वयः जडेषु जातप्रतिभाभिमानाः खलाः कवीन्द्रोक्तिषु वराकः के ) प्राप्मा
पृष्ठम्:विक्रमाङ्कदेवचरितम् .djvu/43
दिखावट