•-७\\. ९॥ह<५(वद्याया कृतभूरिश्रमा एव काव्यस्य यथार्थमाहात्म्यं जानीन्त न तु मतिहीना अविद्वांस इति भावः ॥ अङ्गनानां कामिनीनामनार्द्धेषु तैलादिस्निग्धपदार्थाननुलिप्तेषु केशेषु कचेषु कृष्णागरोश्चन्दनकाष्ठविशेषस्य कस्तूरी मिश्रितसुगन्धद्रव्यस्य वा धूपवासः सुगन्धः (अग्नौ सुगन्धद्रव्यं प्रक्षिप्य तद्भूमोपर्या* र्द्रकेशानामनाद्रीकरणं लोके प्रसिद्धम् ॥) कि कुर्याद्विडम्बनायैवेत्यर्थः । न तस्य किञ्चिदुपयुक्तं फलम् ॥ अत्र दृष्टान्तालङ्कारः ॥ भाषा कवियों का गुण (वैशिष्ट्य) साहित्यविद्या का अभ्यास करने में परिश्रम न करने वाले तथा नीरस मनुष्यों पर अपना प्रभाव नहीं डाल सकता ! स्त्रियों के स्निग्धता रहित सूखे हुए केशों में चन्दनविशेष या कस्तूरीमिश्रित सुगन्धित द्रव्यों का धूप क्या कर सकता है। अर्थात् सूखे हुए केशों की सुगन्धित धूप देने से उनमें सुगन्ध नहीं आ सकती । श्रौ'ढिप्रकर्षेण पुराणरीति-व्यतिक्रमः श्लाध्यतमः पदानाम् । अत्युन्नतिस्फोटितकञ्चुकानि वन्द्यानि कान्ताकुचमण्डलानि' ॥१५॥ अव्यः पदानां प्रौढिप्रकर्षण पुराणरीतिव्यतिक्रमः श्माध्यतमः । अत्युअतिस्फोटितकञ्जुकानि कान्ताकुचमण्डलानि वन्यानि । ' 'अत्र 'प्रौढि' पदं प्राचीनाऽलङ्गारिकस्वीकृतगुणविशेषमात्रपरमितिव्याख्यातु नोचितम् । तादृशार्थकरणे सङकुचितार्थप्रन्यायकत्वेन कवेरभिप्रायः स्फुटो न स्यात् । अत्र तु 'प्रौढि' शब्देन कविप्रतिभाविशेपस्तन्मूलको ध्वन्यलङ्कारादिसन्निवेशाश्च विवक्षित्न' इति ।।'
