एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
रखने वाले राजपुत्र ने पिता जी कुशल तो हैं, ऐसा पूछा। पञ्चभिः कुलकं, पञ्चश्लोकात्मकं कुलक*मत्र समासमित्यर्थः । उपविश्य शनैः पार्श्व स निरुत्सा'हया गिरा । कथयामास नासाग्र-विखुठद्वाष्पशीकरः ॥४३॥ ਦ: सः पार्श्वशनै: उपविश्य नासाग्रविलुठद्वाष्पशीकरः (सन्) निरुत्साहया गिरा कथयामास । व्याख्या स दूतः पाश्र्वे समीपे शनैर्मन्दमुपविश्य स्थित्वा नासाग्रे नासिकाग्रे विलुठन्तो वर्तमाना वाष्पशीकरा अश्रुबिन्दवो यस्यैवं भूतस्सन् ‘शीकरोऽम्बुकणाः स्मुताः' इत्यमरः । निरुत्साहयोत्साहशून्यया गिरा वाचा ‘गीर्वांग्वाणी सरस्वती' इत्यमरः । कथयामास उवाच । भाषा वह दूत धीरे से पास में बैठ कर, नासिका के अग्रभाग में अाँसू की बूंद से युक्त होकर अनुत्साहित वाणी से वोलने लगा । विधेहि दृढमात्मानं मावधीरय धीरताम् । कुमार व्यापिपत्र्येष दुर्वाताप्रलयाम्बुदः ॥४४॥
- छन्दोवद्धपदं पद्यं तेन मुक्तेन मुक्तकम् । द्वाभ्यान्तु युग्मकं संदानितकं त्रिभिरिष्यते । कलापकं चतुभिश्च पञ्चभिः कुलकं मतम् ।
- निरुत्सवयेत्यपि पाठः
