सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:विक्रमाङ्कदेवचरितम् .djvu/230

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति

व्याख्या तस्य विक्रमाङ्कदेवस्य दन्तिनो हस्तिनः ‘दन्ती दन्तावलो हस्ती द्विरदोऽनेकपो द्विपः' इत्यमरः । तेषां पदानां चरणानां संघट्ट अमर्दस्तेन त्रुटन्ति स्फुटन्ति मौक्तिकानि मुक्ताफलानि यासु ताः शुक्तयो मुक्तास्फोटा 'मुक्तास्फोटस्त्रियाँ शुक्तिः' इत्यमरः । यस्मिन् सोऽम्बुधिः सागरो भयेन त्रासेनोद्भ्रान्तं विह्वलं यद्धृदयं तस्य स्फुटनं विच्छेदस्तस्य भ्रमं भ्रान्ति चक्रे ॥ शुक्तिस्फोटजनितशब्देन समुद्रस्य हृदयं स्फुटप्ति किमिति प्रेक्षकाणां भ्रान्तिजतेिति भावः। अत्र भ्रान्तिमानलङ्कारः ॥ TIT उसके हाथियों के पांव के नीचे दब कर टूटने वाली मोतियों की सीपों से अर्थात् उनके शब्दों से, प्रेक्षकों की, भय से विह्वल समुद्र का हृदय ही तो नहीं फट रहा है, ऐसा भ्रम हुआ। ग्रन्विष्यन्मरणोपायं दुःखातत्सैन्यलुग्ठितः । कालकूटं हरग्रस्तं शुशोच पयसां निधिः ॥१६॥ अन्वयः तत्सैन्यलुण्ठितः पयसां निधिः दुःखात् मरणोपायम् अन्विष्यन् हरप्रस्त कालकूट शुशोच । व्याख्या तस्य विक्रमाङ्कदेवस्य सैन्यैश्चमूभिर्लुण्ठितः स्वरत्नापहरणैरामदितः पयसां - - - - ਬਸrਕਲuਨਜਜਧ ਕਰੇਨਸਹਧ ਸ਼ਸਕ