चालुक्यावभूषणस्य द्वस्य भाया यशाराञ्जतादङ्मुखन अवदातद्युतना तेन साम्राज्यलक्ष्मीः विक्रमेण इव रराज । व्याख्य चालुक्यस्य चालुक्यवंशस्य विभूषणमलङ्गाररूपस्तस्य देवस्य राज्ञ आहवमल्लदेवस्य भार्या जाया ‘भार्या जायाऽथ पुं भूम्नि दाराः स्यात्तु कुटुम्बिनी' इत्यमरः । यशसा कीत्र्या रञ्जितानि प्रसादितानि दिशामांशानां मुखान्यग्रभागाः येन सः तेनाऽवदाता सिता द्युतिः कान्तिर्यस्य तेन धवलकान्तिना ‘अवदातः सितो गौरो वलक्षो धवलोऽर्जुनः' । इत्यमरः । तेन राजकुमारेण विक्रमेण साम्राज्यस्य सार्वभौमत्वस्य लक्ष्मीः श्रीविक्रमेण शौर्योणेव रराज शोभिताऽभूत् । अत्रोपमालङ्कारः । भाषा जिस प्रकार साम्राज्य की लक्ष्मी (विक्रम) पराक्रम से शोभित होती है उसी प्रकार चालुक्यवंश के भूषण राजा आहवमल्लदेव की रानी सब दिशाओं के अग्र भागों को अपने यश से उज्वल करने वाले गौर वर्ण अपने पुत्र विक्रम से शोभित हुई। अथ बाललीलां वर्णयति कवि :- ग्रालम्ब्य हारं करपल्लवेन पयोधरं पातुमसौ प्रवृत्तः । भोगेष्वबाह्या गुणिनी ममेतेि स्वभावमात्मीयमिवाभ्यधत ॥३॥ अन्वयः असौ हारं करपल्लवेन अालम्ब्य पयोधरं पातुं प्रवृत्तः ( सन्) मम भोगेषु गुणिनः अप्रबाह्याः इति श्रात्मीयं स्वभावम् अभ्यधत्त इव । es
पृष्ठम्:विक्रमाङ्कदेवचरितम् .djvu/177
दिखावट