उक्तिांश्रयं कालिदासस्य रघुवंशं यज्ञियमश्वमपहरन्तमिन्द्रं प्रति रघोः त्रिलोकनाथेन सदा मखद्विषस्त्वया नियम्या ननु दिव्यचक्षुषा । स चेत्स्वयं कर्मसु धर्मचारिणां त्वमन्तरायो भवसि च्युतो विधिः । (रघुवंश ३-४५) वचनमदः स्वप्रौढिप्रकर्षणातिक्रामतीत्यत्र विदुषां नो विप्रतिपतिः । करोतीोत्ययं विषयः काव्यद्वितयशोलिनां विमलमतीनां कृतिनां मतिपथें स्फुटमेवाऽवभासते । दोषवर्जनपूर्वकं सतां गुणग्राहकत्वं कीदृश्या विच्छित्याऽ" त्राऽधस्तने पद्ये दृष्टान्तालङ्कारेण प्रदर्शितम् दोषजातमवधीर्य मानसे धारयन्ति गुणमेव सज्जनाः ॥ क्षारभावमपनीय गृह्णते वारिधेः सलिलमेव वारिदाः ॥ (५-५१) अत्रैकत्र षष्ठसर्गस्थेऽष्टमे पझे महाकविना ‘विललापे” ति प्रयोक्तव्यत्वे ‘ललापे'ति प्रयुञ्जानेनाऽवाचकत्वं नाम दोषोऽपि प्रकाशितः । सप्तमसर्गीये चत्वारिंशतमे श्लोके ‘अक्षुणशब्दे” अप्रयुक्तत्वदोषः । परं तादृशि महाकवी दूषणमिदं तस्य निरङकुशतामेव द्योतयति नत्वज्ञानम् । सोमदेवस्याऽश्वानामिदं जवसमुचितधावनानुरूपा किमिति कृता पृथुला न नाथ ! पृथ्वी। नभसि खुरपुटैरिति स्फुरद्धिविघिमिव ये स्म मुहुः प्रतिक्षिपति । (६-४९) वर्णनं महाकविश्रीहर्षकृतमधोलिखितं नैषधाञ्श्ववर्णनमतिशेते । प्रयातुमस्माकमियं कियत्पदं धरा तदम्भोधिरपि स्थलायताम् । इतीव वाहैर्निजवेगदपितैः पयोधिरोधक्षममुत्थितं रजः ॥ (१-६९) इति । एवञ्च YuLlDBBDDu uDuHC GDSDuDDBBuLLL DuYDHDHH S
पृष्ठम्:विक्रमाङ्कदेवचरितम् .djvu/15
दिखावट