पृष्ठम्:विक्रमाङ्कदेवचरितम् (भागः १).pdf/३६३

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति

(३५४ )


अभजत मणिकुण्डलं परस्याः । श्रवणपरिच्युतमंसदेशमेत्य ।
गलविगलितपुष्पबाणचक्रश्रियमसितोत्पलचारुलोचनायाः ॥।१७॥

अन्वयः


 असितोत्पलचारुलोचनायाः परस्याः मणिकुण्डलं अवणपरिच्युतं ( सन् ) अंसद्देशम् एत्य गलविगलितपुष्पबाणचक्रश्रियम् अभजत ।

व्याख्या


 असितं नीलमुत्पल कमल तडूच्चारुणी सुन्दरे लोचने नेत्रे पस्याः सा तस्या नौलकमलवत्सुन्दरनेत्रायाः परस्या अन्यस्याः ललनापा मणिकुण्डल रत्नावतसः अवणाभ्यां कर्णाभ्या परिच्युत पतित सत असदेशं स्कन्धस्यलमेत्य सप्राप्य गलै कण्ठदेशे विगलितास्सम्प्राप्ता पुष्पबाण. कुसुमसायकास्तेषा चक्रे समूहस्तस्य धियं शोभामभजत घारयामास । मणिकुण्डलस्य पुष्पबाणेन साम्यादुपमा । मणिकुण्डलस्य वर्तुलाकारत्वात् कामस्य चक्रश्रियमभजतेत्यर्यः समीचनः । परन्तु कामस्य च रुघारणमप्रसिद्धम् ।

भाषा

किसी नीले कमल के ऐसे सुन्दर नेत्रवादी नरी के कान में का मणिकुण्डल गिर कर उसके गले पर आ पडने से वह गले पर पड़े हुए कामदेव के फूल के वाण समूह की शोभा को प्राप्त करता था । वन के अभूषण के गोल होने से कामदेव के चक्र की शोभा अयं ही ठीक है । परन्तु कामदेव का चक्र घारण अप्रसिद्ध है ।


परिकलितचालुक्यराजपुत्र-प्रथमविलोकनकौतुकत्वराणाम् ।
इति नगरकुरङ्गलोचनाना-मभवदनङ्गविलोभनो विलासः ॥१८॥


अन्वयः

 परिकलितचुलुक्यराजपुत्रप्रथमचिलफन कौतुकत्वराणां नगरकुरङ्गलोच नानाम् इति अनङ्गविलोभनः विलासः अभवत् ।