चन्द्रग्रहणाधिकारः । । «XKq, इदानी विशेषमाह । .
- समपदजेषोः कढ़भांशोनयुते स्थितिदले च मदधे ।
द्विष्ठे स्पर्शविमोक्षाख्ये स्तो विषमोद्भवे शरे व्यस्ते ॥११॥ युग्मपदजस्य बाणस्य कढभांशेन द्वादशवर्गभांगेन द्विष्ठे स्थितिदले मर्दीर्घ च क्रमेण ऊनयुते तदा स्पर्शमोक्षाख्ये स्थितिखण्डे भवतः । एवं संस्कृतविमर्दीर्घ क्रमेण सम्मीलनोन्मीलनाख्ये भवत इत्यर्थत एव सिध्यति । एवं विषमपदोत्पन्ने शरे च व्यस्ते विपरीते स्थितिखण्डे विमर्दखण्डे च भवतः । यत्रोनस्तन्मोक्षाख्यं यत्र सहितस्तत्त्पशाख्यं स्थितिखण्डं भवति । एवं सम्मीलनेन्मीलनाख्ये मर्दखण्डे च भवत इत्यर्थः । अत्रोपपत्तिः ।। *विक्षेपतो नागयुगैर्विभक्तान्नाङयादिकं यत्फलमत्र लब्धम्, इति भास्करीयकरणकुतूहलवचनेन संस्कारमानम् → । अत्र कलादिकः शरस्तत्र चाङ्गुलादिकः । अत आचार्यशरस्त्रि a ܓܡ ६श Y भिर्हतो जातेोऽङ्गुलाद्यः शर“= । अस्य मास्करप्रकारे उत्थापनेन घटिकादि संस्कारमानम =ट्रै=ौं अत उपपन्नम्। समविषम पदयोधैनर्णतावैपरीत्र्य च तेनैव करणकुतूहलवचनेन स्फुटम् । करणकुतूहलंप्रकारोपपत्त्यर्थे मदीयं करणकुतूहलस्य वासनाविभूषणं नाम तिलकं विलेक्यमिति ॥ ११ ॥ . - इदानों तदेव संस्कारमानं विशदीकरोति। स्थिलयां हीनो युक्तो विषमजे बाणे प्रथममोक्षाख्यः । व्यस्तो युग्मपदोत्थो व्यस्तशरे शोधनं व्यस्तम् ॥१२॥
- वा समजेषे: इति वि. पुस्तके पाठ: ।