पृष्ठम्:मनुस्मृतिः (मन्वर्थमुक्तावलीसंवलिता).pdf/१९५

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति


मध्यायः ४] मन्वर्थमुक्तावलीसंवलिता। आचार्य चेति॥ आचार्यमुपनयनपूर्वकवेदाध्यापकं, प्रवक्तारं वेदार्थव्याख्यातारं, रु 'अल्पं वा बहु वा यस्य' इत्युक्तम् । आचार्यादींस्तु न हिंस्यात् । प्रतिकूलाच- णेऽत्र हिसाशब्दः । गोविन्दराजस्तु सामान्येन हिंसानिषेधादाततायिनोऽप्येतान्न हेस्यादिति व्याख्यातास्तद्युक्तम् । 'गुरुं वा बालवृद्धौ वा' इत्यनेन विरो- गात् ॥ १६२ ॥ नास्तिक्यं वेदनिन्दां च देवतानां च कुत्सनम् । द्वेषं दम्भं च मानं च क्रोधं तैष्ण्यं च वर्जयेत् ॥ १६३॥ नास्तिक्यमिति ॥ नास्ति परलोक इति बुद्धि, वेदस्य देवतानां च निन्दां, मात्सर्य धर्मानुत्साहाभिमानकोपक्रौर्याणि त्यजेत् ॥ १६३ ॥ परस्य दण्डं नोद्यच्छेत्क्रुद्धो नैव निपातयेत् । अन्यत्र पुत्राच्छिण्याद्वा शिष्ट्यर्थ ताडयेत्तु तौ ॥ १६४ ॥ परस्य दण्डमिति ॥ परस्य हननार्थ क्रुद्धः सन्दण्डादि नोरिक्षपेत् । नच पर- मात्रे निपातयेत्पुत्रशिष्ये भार्यादासादेरन्यत्र । कृतापराधानेताननुशासनार्थ रज्वा वेणुदलेन वा' इत्यादिवक्ष्यमाणप्रकारेण ताडयेत् ॥ १६४ ॥ ब्राह्मणायावगुयैव द्विजातिवंधकाम्यया । शतं वर्षाणि तामिस्र नरके परिवर्तते ॥ १६५ ॥ ब्राह्मणायेति ॥ द्विजातिरपि ब्राह्मणस्य हननार्थ दण्डादिकमुद्यम्यैव नतु निपात्य वर्षशतं तामिस्रादिनरके परिभ्रमति ॥ १६५ ॥ ताडयित्वा तृणेनापि संरम्भान्मतिपूर्वकम् । एकविंशतिमाजातीः पापयोनिषु जायते ॥ १६६ ॥ ताडयित्वा तृणेनापीति ॥ तृणेनापि क्रोधाहुद्धिपूर्वकं ब्राह्मणं ताडयित्वा एक- विंशतिजन्मानि पापयोनिषु कुक्कुरादियोनिपु जायते ॥ १६६ ॥ अयुध्यमानस्योत्पाद्य ब्राह्मणस्यामृगङ्गतः। दुःखं सुमहदाप्नोति प्रेत्याप्राज्ञतया नरः॥ १६७ ॥ अयुध्यमानस्येति ॥ अयुध्यमानस्य ब्राह्मणस्याङ्गे शास्त्रानभिज्ञतया शोणितमु- त्पाद्य परलोके महद्दुःखमाप्नोति ॥ १६७ ॥ शोणितं यावतः पांमून्संगृह्णाति महीतलात् । तावतोऽब्दानमुत्रान्यैः शोणितोत्पादकोऽद्यते ॥ १६८ ॥ शोणितमिति ॥ खगादिहतब्राह्मणाङ्गनिर्गतं रुधिरं भूमिपतितं यावतो धूलिधणु- कान्पिण्डीकरोति तावत्संख्यानि वर्षाणि परलोके शोणितोत्पादकः प्रहर्ता अन्यैः श्वसृगालादिभिर्भक्ष्यते ॥ १६८ ॥