पृष्ठम्:मनुस्मृतिः (मन्वर्थमुक्तावलीसंवलिता).pdf/१७५

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति


अध्यायः ४] मन्वर्थमुक्तावलीसंवलिता। १४१ नान्नमद्यादिति ॥ एकवस्त्रो नान्नं भुञ्जीत । उपस्थाच्छादनवासोरहितो न स्नायात्। मृत्रग्रहणमधःकायमलविसर्गोपलक्षणार्थम् । तेन मूत्रपुरीषे वर्त्मनि, भस्मनि, गोष्ठे च न कुर्यात् ॥ ४५ ॥ न फालकृष्टे न जले न चित्यां न च पर्वते । न जीर्णदेवायतने न वल्मीके कदाचन ॥४६॥ न फालकृष्ट इति ॥ तथा फालकृष्टे क्षेत्रादावुदके, अन्यर्थकृतेष्टकाचये, पर्वते, चि- रन्तनदेवतागारे, कृमिकृतमृत्तिकाचये च विण्मूत्रोत्सर्ग न कदाचन कुर्यात् ॥४६॥ न ससत्वेषु गर्तेषु न गच्छन्नापि च स्थितः। न नदीतीरमासाद्य न च पर्वतमस्तके ॥४७॥ न ससत्वेष्विति ॥ तथा सप्राणिषु बिलेषु न व्रजन्न चोत्थितो न नदीतटमाश्रित्य नापि पर्वतशृङ्गे मूत्रपुरीषे कुर्यात् । पर्वतनिषेधादेव तच्छृङ्गनिषेधे सिद्धे पुनः पर्वत शृङ्गनिषेधस्तदितरपर्वते विकल्पार्थः । तत्रेच्छाविकल्पस्यान्यथापि प्राप्तौ सा- मान्यनिषेधवैयर्थ्याड्यवस्थितोऽत्र विकल्पः । अत्यन्तार्तस्य पर्वते न दोषः ॥ ४७ !! वाय्वग्निविप्रमादित्यमपः पश्यंस्तथैव गाः। न कदाचन कुर्वीत विण्मूत्रस्य विसर्जनम् ॥ ४८ ॥ वाय्वग्निविप्रमिति ॥ वायुमग्निं, ब्राह्मणं, सूर्य, जलं, गां च पश्यन्न कदापि मूत्रपु- रीपोत्सर्ग कुर्यात् । वायोररूपत्वेन दर्शनासंभवे वात्याप्रेरिततृणकाष्टादिनिषेधो- ऽयम् ॥ ४८ ॥ तिरस्कृत्योचरेत्काष्ठलोष्ठपत्रणादिना । नियम्य प्रयतो वाचं संवीताङ्गोऽवगुण्ठितः ॥ ४९ ॥ तिरस्कृत्योच्चरेदिति ॥ अन्तर्धाय काष्ठादीनि भूमिमवागनुच्छिष्टः प्रच्छादिताङ्गो. ऽवगुण्ठितशिरा मूत्रपुरीपोत्सर्ग कुर्यात् । 'शुष्कैस्तृणैर्वा काष्टैर्वा पणैर्वेणुदलेन वा । मृन्मयैर्भाजनैपि अन्तर्धाय वसुंधराम्' इति वायुपुराणवचनात् । शुष्कानि काष्ठपत्रतृणानि ज्ञेयानि ॥ ४२ ॥ मूत्रोच्चारसमुत्सर्ग दिवा कुर्यादुद खः । दक्षिणाभिमुखो रात्रौ संध्ययोश्च तथा दिवा ॥ ५० ॥ मूत्रोच्चारसमुत्सर्गमिति ॥ मूत्रपुरीपोत्सर्गमहनि संध्यायां चोत्तराभिमुखो रात्री चेद्दक्षिणामुखः कुर्यात् । धरणीधरस्तु 'स्वस्थोऽनाशाय चेतसः' इति चतुर्थपाद पठित्वा चेतसो बुद्धेरनाशायेति व्याख्यातवान् । 'परंपरीयमाम्नायं हित्वा विद्वद्भि- राहतम् । पाठान्तरं व्यरचयन्मुधेह धरणीधरः ॥ ५० ॥ छायायामन्धकारे वा रात्रावहनि वा द्विजः। यथासुखमुखः कुर्यात्प्राणवाधाभयेषु च ॥५१॥