पृष्ठम्:प्रतिज्ञायौगन्धरायणम् (सव्याख्यम्).pdf/७८

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
६६
प्रतिज्ञायौगन्धरायणे सव्याख्याने

देवी–(क) जं महासेणो. आणवेदि । (निष्क्रान्ता सपरिवारा ।

राजा–(विचिन्त्य)

प्र्व तावद् वैरमस्यावलेपादानीतेऽस्मिन् स्यात् तु मध्यस्थता मे ।
युद्धक्लिष्टं संशयस्थं विपनं श्रुत्वा त्वेनं संशयं चिन्तयामि ॥ १४ ॥

(निष्क्रन्ति ।)

द्वितीयोऽङ्कः


 (क) यन्महासेन आज्ञापयति ।


 जमित्यादि ।

 पूर्वमिति । पूर्वं तावत् आनयनात् प्राक् । अस्य वरसराजस्य । अवलेपाद् गर्वात् । मे, वैरं विरोधः । आसीदिति शेषः । अर्थात् तद्विषये । अस्मिन् , आ नीते अवजित्योपस्थापिते सति । मे, मध्यस्थता स्यात् तु, पूर्ववैरनिर्यातनाद् उदा- सीनवृत्तिर्भवन्ती संभाव्यत एव । तुशब्दोऽवधारणे । मम मध्यस्थतायां न्याय्यायां नाहं मध्यस्थः किन्तु क्षिग्धवृत्तिर्भवामीत्येतादृशमात्मनि विशेषमाविष्कुर्वन्नाह-- अहं तु , विशेषद्योतकस्तुशब्दः। युद्धक्लिष्टं युद्धपरािखनं । विपन्नं ग्रहणरूपां वि पतिं प्राप्तम् । एनं वत्सराजं न संशयस्थं श्रुत्वा प्रहाररुजादिवशात् जीवेन्नवेति सन्देहस्य विषयभूतं निशम्य । संशयं चिन्तयामि , तजीवितसन्देहं स्मरन्नधिमान् भवामीत्यर्थः । चिन्तिरिह मनोव्यथाकरे स्मरणे वर्तते । स्निग्धचेष्टितं खङ तदेत चिन्तनामित्याभिप्रायः । अथवा संशयं चिन्तयामीत्यस्यायमर्थ: – संशयं संशय हेतुं रुजाम् । चिन्तयामि चिकित्सारम्भणैः प्रत्यवेक्षे इति । अभिपायः पूर्व- वत् ॥ ५४ ॥

 निष्क्रान्ताविति द्वितीयाङ्कपरिसमाप्तिः ॥

द्वितीयोऽङ्कः।