पृष्ठम्:प्रतिज्ञायौगन्धरायणम् (सव्याख्यम्).pdf/७७

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
६५
द्वितीयोऽङ्कः ।

काञ्चुकीयः-यदाज्ञापयति महासेनः । (निष्क्रम्य प्रविश्य) यदा ज्ञतं महासेनेन , तत् सर्वमनुष्ठितम् । अमाट्यस्तु भरतरोहको महासेनं द्र टुमिच्छति ।

राजा–व्यक्तं न रोचते तस्मै बत्सराजसत्क्रिया । अस्यैष नीतेः प रिश्रमः । अहमेवैनमनुनयामि ।

देवी–(क) किं सम्बन्धो णिच्चिदो।

राजा- न तावान्निश्चयो गम्यते ।

देवी–(ख) अठं दाणि तुबरिआ । बळ मे दारिआ ।

राजा–यदभिरुचितं भवत्यै । प्रविशस्त्रभ्यन्तरम् ।


 (क) किं सम्बन्धो निश्चितः ।

 (ख) अळमिदानीं त्वरित्वा। बाला मे दारिका।


कर्षादित्यर्थसिद्धम् । मणिभूमिकायां मणिप्रचुरायां कक्ष्यायाम् ।।

 यदित्यादि । ।

 व्यक्तामित्यादि । व्यक्कं नूनम् । एषः अस्य नीतेः परिश्रमः , इदं वत्सरा- जग्रहणं भरतरोहकनतिप्रयोगपरिश्रमफलम् । अतो मद्विरुद्धाभिप्रायोऽपि स नावज्ञय इत्यभिप्रायः । असुनयामि परिसान्स्वयामि । अर्थाद् वत्सराजखत्कारानुकूल्यार्यम् ॥

 वत्सराजेन सह कन्यासम्बन्धेऽभलाषमतिमहता तत्सस्कारयनेन भर्हृदय- स्थं मन्वाना वक्ष्यमाणप्रकारस्य तदृढभावाद्यर्थकाळप्रतश्चिोपक्षेपस्य, पूर्वनिर्दिष्टमाग धकाशिराजादिकन्यार्थविषयकस्वरुचिप्रकाशनस्य नावसरसम्पादनाय पृच्छति-- किमित्यादि । संबन्धः, प्रस्तुतमागधाद्यन्यतमेन सह ।।

 न तावादित्यादि ।

 अळमिति । इदानीं , त्वरिस्वा अलं, वरनिर्णयं प्रति स्वरा मास्तु, कियां- श्चित् कालः प्रतीक्ष्यतामित्यर्थः । कालप्रतीक्षणे हि मागधादिभ्यो गुणवतरं कन्या- र्थिनमवश्यं लभेमहीत्याश्ययः । बाला असंप्राप्तयौवना ।

 यदिति । भवत्यै यद् अभिरुचिते, तत् करिष्यामीयार्यम् । ‘यदाभिरुचितं भवत्यै तदा भवतु' इति पाठे वरनिर्णयो भवतेः कर्ता । अभ्यन्तरम् अन्तःपुरान्त रात्रम् । प्रविश्यतु अर्थाद् भवती ।