पृष्ठम्:प्रतिज्ञायौगन्धरायणम् (सव्याख्यम्).pdf/४७

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
३५
प्रथमोऽङ्कः
हंसकः--(क) अय्य ! अथ , पदक्खिणीकरअन्तो भद्रं अन्तज्ज
ळावगाढए दिट्टिए बहुकं सन्ददृकामेण विअ हि भट्टिणा उत्त--गच्छ
जोअन्ध । (इस्यर्धक्ते तिष्ठति ।)
यौगन्धरायणः--स्वैरमामधीयतां स्वामिवयमेतत् ।
हंसकः-(ख) जोअन्धरअणं पेक्खेहि ति ।

(क) आर्य ! अस्ति , प्रदक्षिणीकुर्वन् भर्तारमन्तर्जलावगाढया दृष्ट्या
बहुकं सन्देष्टुकामेनेवास्मि भद्भक्तः गच्छ यौगन्ध ।
(ख) यौगन्धरायणं प्रेक्षस्वेति ।
तीत्यभिप्रायः । चित्रे दपे च विस्मय “ इति यादवः । ‘आम पुंसि स्वभावे
च प्रयत्नमनसोरपि । धृतावपि मनीषायाम् ’ इति मेदिनी । रमणीयमिति करणे
ऽधिकरणे वा कुर्यप्रत्ययः रमन्तेऽनेनास्मिन् वेति ञ्युपस्या । विकल्पं परिसमाप्य
पृच्छति – अथेत्यादि । मामन्तरेण मामुद्दिश्य ।
अय्येस्यादि । अस्ति , अर्थान्निवेद्यवस्तु । प्रदक्षिणीकुर्वन् प्रगतो दक्षिणे
प्रदक्षिणः त कुर्वन् । अन्तर्जलावगाढया अन्तबाष्पपूर्णाया । एतेन दृष्टयवस्थावण
नेन कण्ठस्य बाष्पस्तब्धता सन्देशवाक्यप्रसरपरिपन्थिनी सुचता । बहुकं बहुम.
र्थम् । प्रास्थानिकप्रदाक्षणीकारवेलायां भङ्ग बहुसन्देशवचनादेत्समाविष्कृतवतापि
बाष्पस्तब्धकण्ठतथा तां सफळयतुमशैक्नुवता कथञ्चिदेकमेव वाक्यमयपं ‘गच्छ
यौगन्धरायणं पश्येत्येवमारमकमभिहितमिति वाक्यार्थः । ईदृशी/ अर्थकप्पना प्रक्षि.
मानाटके चारुतरभङ्गयन्तराश्रया दृश्यते. —‘कमप्यर्थं चिरं ध्यात्वा वक्तुं प्रस्फुर
रिताधराः । बाष्पस्ताम्भतकण्ठवादनुक्स्वैव वनं गताः।' इति ।
इतीत्यादि । तिष्ठति पूज्यजननामग्रहणानौचित्यशङ्कया पदशेषोच्चारणाद् वि
रमतीत्यर्थः ।
स्वैरमित्यादि । स्वैरम् अशाङ्कतम् । अभिधीयतां मन्नामधेयमुच्चार्यताम् ।
एतत् त्वयाभेधयमानं । स्वामिवाक्यं, न तु स्ववाक्यम् । अतोऽन्योच्चारितनामा-
नुवादे न कश्चिद् दोष इति भावः ।
जोअन्धरायणं पेक्खेहित्तीति । अनेन वाक्यसंक्षेपेण , त्वया निवे
दितसषेवतान्तः समुचितप्रतीकारारम्भैर्विपत्तेर्मामवश्यं मोचयेदित्येषोऽर्थो दीयते ॥