पृष्ठम्:प्रतिज्ञायौगन्धरायणम् (सव्याख्यम्).pdf/४६

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
३४
प्रतिज्ञायौगन्धरायणे सव्याख्याने
हंसकः–(क) अय्य ! वयसिदो खु अहं अत्तणं अणुग्गहिउँ सा
ळकअणेण णिउत्तो --गच्छ , इमं वृत्तन्तं कोसबीए णिवेदेहि ति ।
यौगन्धरायणः—किन्छंखल्विदानीं निराशमनुसारं ३ कर्तुकामः , उ-
ताहो निग्धपुरुषसन्निकर्षे परिहरति ।
हंसकः--(ख) अहइं ।
यौगन्धरायणः -स स्वकं विस्मयादास्मानमाविष्करोति, उत स
वीरम्भसिद्धौ रमणीयं भवति । अथ मामन्तरेण स्वामी न किञ्चिदाह ।

(क) आये| व्यवसितः खल्वहमात्मानमनुग्रहीतुं सालङ्कायनेन नियु
क्तः–गच्छेमं वृत्तान्तं कौशाम्ब्यां निवेदयेति ।
(ख) अथकम् ।

अय्येस्यादि। व्यवसित उद्युक्तः । अनुग्रहीतुं स्वाभ्यनुगमनेन कृतार्थयितुम् ॥
नियुक्तवतोऽभिप्रायं विकल्पयति--किन्विति । इदानीमिति वाक्यभूष
‘णम् । निराशं निर्णेता आशा यस्मात् तं, स्वामिना असंभवधिया अनाशंसितमि-
यर्थः । यद्वा स्वाभिसंबन्धिनः कस्यचिदपि साध्याशाबन्धस्य स्वार्थबाधकस्यास्था,
नमित्यर्थः । अनुसारम् अनुकूलवृक्षु स्वामिमवार्ताप्रेषणारिमकाम् । कर्तुकामः
किङखलु कर्तुमिच्छति किम्, अर्थात् स्वामिप्रीत्यर्थम् । ‘ईदृशेनानुसारेणास्मत्स्वा
थीविरोधि न किञ्चित् परस्य समीहितं संपश्स्यते’ इति कुव तस्मिन्ननुसारे किं प्र-
तृत इति भावः । उताहो अथवा। स्निग्धपुरुषसान्निकर्षे स्निग्धस्य भृत्यस्य स्वामि
समीपस्थितिम् । परिहरति , परिहाराभावे हि तन्मुखेन कमपि यत्नं स्वामी स्वम.
चनाय प्रच्छन्नमारभेतेति ।
अथकिमिति विकरूपस्याम्युपगमे ॥
पुनर्विकल्पयति. —-ख इति । सः , विस्मयाद् दर्पात् l स्वकं वञ्चकतया
कुत्सितं स्वीयम् । आत्मानं बुद्धिम् । आविष्करोति प्रकाशयति । स्वामिवृत्तान्त
निवेदनभङ्गया कौशाम्बीजनेभ्यः स्वबुद्धिसामथ्र्थ प्रकाशयितुमिच्छति किमित्यर्थः ।
उत अथवा । सर्वारम्भसिद्धौ सर्वविघस्य स्वोद्यमस्य सिद्धौ स्वामिग्रहणरूपफल
प्राप्तौ सत्याम् । रमणीयं भवति , ईदृशं रतिस्थानं क्रीडास्थानं प्रवर्तते किम् ।
अर्थात् सळङ्कथनस्य । स ह्यवाप्तकमः ईदृशस्वामिवातप्रेषणीलया किं क्रीड-