पृष्ठम्:प्रतिज्ञायौगन्धरायणम् (सव्याख्यम्).pdf/३६

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
२४
प्रतिज्ञायैगन्धरायणे सव्याख्याने
हंसकः --(क) तदो जहासति सण्णिहिदगहणुष्पाडिदाहि भवि .
Uणायमाणजादीहि कक्कसाहि ळदाहि पाकिओ विअ सररअन्तणा दो पह
रिसिदो भट्ट ।
यौगन्धरायणः-कथं प्रधर्षितः स्वमी ।
पीनांसस्य विकृष्टपर्वमहतो नागेद्रहस्ताकृते-
श्वपास्फाटिकरस्य दूरभरणा बाणाधिकारोपिणः।
विप्राभ्यर्चयितुः श्रभेषु सुहृदां सस्कत्रैरालिङ्गनै
न्यैस्तं तस्य भुजद्वयस्य बलयस्थानान्तरे वन्धनम् ।। ८ ।।

(क) ततो यथाशक्ति सन्निहितगहनोत्पाटिताभिरविज्ञायमानजातिभिः
कर्कशाभिर्दताभिः प्राकृत इव शरीरयन्भणात् प्रधर्षितो भर्ता ।

तदो इत्यादि । प्राकृत इव सामान्यजन इव । शरीरयन्त्रणाद् देहबन्धनात् ।
प्रधर्षित: अभिभूतः, अर्थात् परभटैः ।।
कथमित्यादि ।
पीनेति । पीनांसस्य मांसलस्कन्धस्य । बिकृष्टपर्वमहतः विकृष्टपर्वण: व्याया
मसंस्कृतग्रन्थेः अत एव महतः प्रतेरपचयस्य । नागेन्द्रहस्ताकृते: गजवरगुण्डाकारस्य ।
विशेषणत्रयेण दर्शनीयत्वमुक्तं द्वाभ्यां शूरत्वमाह—चापास्फालिकरस्य चपास्फा-
लिनौ धनुषीपारणशीलौ करौ पाणी यस्य तस्य तथाभूतस्य। दूरभरणाद् दूरम् अभ्यर्थं
भरणात् , स्वकृस्यसहायकृययोरारमैकानिर्वाह्यतयेपनतात् कृत्यातिभारादित्यर्थः । बा
णाधिकारोपिणः बाणानाम् अधिकारोपिणः अधिकं स्वशक्तयतिक्रमेण आरोवयितुं
चापे सन्घातुं शीलमस्येति तथाभूतस्य । विप्राभ्यर्चयतुः ब्राह्मणपूजकस्य । अमेषु
आयाससाधितेषु कर्मसु विषये । आलिङ्गनैः बहुमानसर्वस्व भूतैः परिष्वजैः । सुहृदाम्,
अर्थात् कृतकर्मणां । सकर्तुपूजयितुः। तस्य उक्तानुक्तबहुगुणविख्यातस्य । तत्पदेन
स्वामिपरामर्शात् स्वामिसम्बानिधन इति वार्थः। भुजद्वयस्य, वलयस्थानान्तरे कङ्कण
भूषणीये स्थानाविशेषे, प्रकोष्ठे इत्यर्थः । बन्धनं, न्यस्तं निवेशितम् । अत्र अति
कष्टो दद्याविपर्यासः स्वामिनो दैवेनापादित इति ऐकातिशयो यौगन्धरायणस्य
द्योत्यते ।। ८ ।।