पृष्ठम्:प्रतिज्ञायौगन्धरायणम् (सव्याख्यम्).pdf/३४

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
२२
प्रतिज्ञायौगन्धरायणे सव्याख्याने
यौगन्धरायणः-ततस्ततः ।
हंसकः–(क) तदो णामगोत्तग्गहणेण समस्सासिअ कुळवुतजणं
सव्वहा पज्जोदप्पओओ एसो, अणुगच्छह में, अहं दाणिं परस्स उव
ण्णासं विसमारम्भं परक्कभेण समीकरोमि ति भणिअ भडू पविी एव्य तं
परबळु ।
यौगन्धरायणः प्रविष्ट इति । अथवा ननु स्थाने
त्रीलितो वञ्चन प्राप्य मानी सबमुपाश्रितः ।
यूरलैकायनस्थश्च किमन्यत् प्रतिपद्यते ॥ ७ ॥

(क) ततो नामगोत्रग्रहणेन समाश्वास्य कुलपुत्रजनं सर्वथा प्रद्योतप्रयोग
एषः, अनुगच्छत माम् , अहमिदान परस्योषन्यासं विषमारम्भं पराक्रमेण
समीकरोमीति भणित्वा भर्ता प्रविष्ट एव तत् परबलम् ।

भवति । प्रत्युद्भतः प्रतीपमुद्तः । आयुधीयाः कृत्रिमगज कुओर्निर्गस्यास्मनभ्यद्रव
न्निति वाक्यतत्पर्यम् ।।
तत इत्यादि ।।
गजकृत्रिमत्वं ज्ञातवतो वत्सराजस्य प्रतिपत्तिमाह--तदो इत्यादि । कुल
पुत्रजनम् आरमसहयभूतमभिजातपुरुघट्टनैमित्यर्थः । नामगोत्रग्रहणेन एकैकनाम
गेत्रनिर्देशवताभिसम्बोधनेनेत्यर्थः । एतच्चादरातिशयाविश्चकारार्थम् । समाश्वास्य
परिसान्ख्य । सर्वथेत्यादि समीकरोमीत्यन्तं परिसान्त्वनवाक्यम् । उपन्यासं छळप्र
योगं । विषमारम्भे विषमः आशङ्कनीयानर्थः आरम्भो यस्य तं । समीकरोमि
सभम अविश्रमम् आपादयामि ।
प्रविष्ट इतीति । प्रविष्ट इति, इदमपूर्ण वाक्यम् एतदयुक्तमिति शेषेण
पूरणीयम् । परबलप्रवेशस्यायुक्तस्वं सूचितं प्रातािक्षिपन् युक्तवमाह--अथवेत्यादि ।
स्थाने युक्तम् । सुबन्तप्रतिरूपमव्ययामदम् ।
युक्तस्वं समर्थयते—ीलित इति । वञ्चनां शत्रुसकाशच्छलनं । प्राप्य
त्रीलितः लजितः । मानी चित्तसमुन्नतिमान् । सत्वं धैर्यम् । उपाश्रितः, शूरश्च,
एकायनस्थश्च एकस्मिन्नेव न तु सद्वितीये अयने शत्रुप्रतीकाराभ्युपाये तिष्ठतीति
तथाभूतश्च । अर्थात् स्वामी । अन्यत् किं परबलप्रवेशातिरिक्तं कीदृशं कर्म । प्र